Nenda kwa yaliyomo

Siasa ya Misri

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Siasa ya Misri

Nembo ya Taifa ya Misri

Aina ya Serikali Jamhuri ya urais ya mfumo wa nusu-urais
Rais wa Nchi Abdel Fattah el‑Sisi
Makamu wa Rais Hakuna (Baada ya rais ni Waziri Mkuu)
Chama Tawala Nation’s Future Party
Vyama Vikuu Nation’s Future Party, New Wafd, Republican People’s Party, Homeland Defenders, Modern Egypt Party, Egyptian Social Democratic Party, Al‑Nour
Uchaguzi wa Mwisho Desemba, 2023 (rais), 2025 (bunge)
Uchaguzi Ujao Mnamo 2029 – 2030
Katiba Katiba ya 2014 (iliyobadilishwa 2019)
Bendera ya Misri

Siasa ya Misri ina historia ndefu na yenye mabadiliko makubwa tangu enzi za kifalme hadi leo ambapo nchi inaongozwa kwa mfumo wa urais. Mabadiliko ya kisiasa yamekuwa yakisukumwa na mapinduzi ya kijeshi, maandamano ya kiraia, na ushawishi wa vyombo vya usalama. Hadi sasa, siasa ya Misri imegubikwa na mvutano kati ya udikteta, harakati za kidemokrasia, na mivutano ya kijamii.[1]

Utawala wa Kifalme na Mapinduzi ya 1952

[hariri | hariri chanzo]

Kabla ya 1952, Misri ilikuwa katika utawala wa kifalme chini ya Mfalme Farouk, lakini ilikuwa na ushawishi mkubwa wa Uingereza. Mapinduzi ya kijeshi ya mwaka 1952, yakiongozwa na Vikosi vya Maafisa Wachanga waliomwondoa mfalme, yaliiweka Misri kwenye mkondo wa serikali ya jamhuri.[2]

Uongozi wa Nasser, Sadat na Mubarak (1956–2011)

[hariri | hariri chanzo]

Baada ya mapinduzi, Gamal Abdel Nasser alichukua madaraka mwaka 1956, akianzisha utawala wa kiutawala wa chama kimoja, akisisitiza utaifa wa Kiarabu na ujamaa. Nasser alifuatwa na Anwar Sadat mwaka 1970, ambaye alibadili mwelekeo wa kisiasa kuelekea nchi za Magharibi, akatia saini mkataba wa amani na Israeli mwaka 1979.

Hosni Mubarak alitawala kutoka 1981 hadi 2011, akiwa rais kwa muda wa miaka 30. Licha ya uchaguzi kufanyika, vyama vya upinzani vilikuwa dhaifu, na chama tawala cha National Democratic Party (NDP) kilitawala siasa zote.

Mapinduzi ya 2011 na Mabadiliko ya Kidemokrasia

[hariri | hariri chanzo]

Mwaka 2011, maandamano ya umma yaliyotokana na vuguvugu la Arab Spring yalimng’oa Hosni Mubarak madarakani. Tukio hili lilifungua milango ya mchakato wa kidemokrasia.

Mnamo 2012, Mohamed Morsi kutoka chama cha Muslim Brotherhood alichaguliwa kuwa rais wa kwanza kuchaguliwa kwa njia huru. Hata hivyo, utawala wake ulikumbwa na ukosoaji mkubwa kutokana na misimamo ya kidini na mivutano ya kisiasa.[3]

Mapinduzi ya Pili na Urejeo wa Utawala wa Kijeshi (2013 – Sasa)

[hariri | hariri chanzo]

Mwaka 2013, jeshi lilimuondoa Morsi madarakani kufuatia maandamano makubwa dhidi yake. Abdel Fattah el-Sisi, mkuu wa majeshi wa wakati huo, alichukua madaraka na baadaye kuchaguliwa kuwa rais mwaka 2014, na kuchaguliwa tena mwaka 2018.

Siasa ya sasa ya Misri inatajwa kuwa na mwelekeo wa kiutawala wa kiimla, ambapo vyombo vya usalama vina mamlaka makubwa, uhuru wa vyombo vya habari umedhibitiwa, na wapinzani wa kisiasa hukumbwa na vizingiti vingi.

Mfumo wa Serikali

[hariri | hariri chanzo]

Misri ina mfumo wa jamhuri ya urais. Raisi ndiye mkuu wa nchi na serikali, akiwa na mamlaka makubwa juu ya jeshi, uteuzi wa mawaziri, na sera za nje. Kuna pia Bunge la Misri (House of Representatives) ambalo linachaguliwa na wananchi kwa kura.

Vyama vya siasa vinaruhusiwa kikatiba[4], lakini kwa vitendo, uhuru wao unakabiliwa na masharti mengi ya usajili, ufuatiliaji, na vikwazo vya kiutawala.

Nafasi ya Jeshi

[hariri | hariri chanzo]

Jeshi la Misri lina nafasi kubwa katika siasa ya nchi tangu mapinduzi ya 1952. Hadi leo, viongozi wengi wa juu wa kisiasa ni waasisi au washirika wa kijeshi. Jeshi pia lina ushawishi mkubwa kiuchumi, likimiliki makampuni kadhaa na rasilimali muhimu.[5]

  1. ↑ Goldschmidt Jr, Arthur. A Brief History of Egypt, Infobase Publishing, 2008.
  2. ↑ BBC News. “Egypt Profile - Timeline.” BBC, www.bbc.com/news/world-africa-13313370
  3. ↑ International Crisis Group. “Egypt’s Next Phase: Sustainable Stability or Deepening Repression?” www.crisisgroup.org
  4. ↑ Constitution of the Arab Republic of Egypt, 2014.
  5. ↑ BBC News. “Egypt Profile - Timeline.” BBC, www.bbc.com/news/world-africa-13313370
Makala hii kuhusu mambo ya siasa bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Siasa ya Misri Unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuongezea habari
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.