Rijili ya Jabari

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Mahali pa Rijili Jabari (=Rigel) katika Jabari - Orion
Ulinganifu wa ukubwa baina ya Rijili Jabari na Jua letu (kushoto)

Rijili ya Jabari (en:Rigel) ni nyota jitu katika kundinyota ya Jabari (en:Orion).

Jina[hariri | hariri chanzo]

Jina la Kiswahili ni Rijili ya Jabari linalotokana na ar. رجل الجبار rijil-al-jabar. Maana ya jina ni "mguu wa jitu" maana mataifa ya kale waliiona kundinyota yote kama picha ya mtu jitu katika anga. Jina la kimagharibi "Rigel"[1] latokana pia na neno lilelile la Kiarabu kwa "mguu" yaani رجل inayoandikwa kwa herufi za Kilatini ama "rijil" au "rigil". [2].

Jina la kitaalamu kufuatana na mfumo wa Bayer ni Beta Orionis kwa maana ya kwamba ilitazamiwa kuwa nyota ya pili katika uangavu kati ya nyota za Jabari (Orion).

Tabia[hariri | hariri chanzo]

Rijili Jabari inaonekana kama nyota angavu sana kwenye anga la usiku. Uangavu unaoonekana ni 0.13 mag kwa hiyo ni nyota angavu ya saba angani. Rangi yake ni nyeupe hadi buluu-nyeupe. Katika darubini kubwa inaonekana kama nyota pacha yaani mfumo wa nyota tatu, labda pia tano.

Umbali na dunia ni miaka ya nuru 778 kutoka Dunia.

  1. ni pia jina lililokubaliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia, ling. The Constellations, tovuti ya International Astronomical Union, iliangaliwa Julai 2017
  2. Herufi ya ج kwa kawaida husomwa kama "j" jinsi ilivyo pia kwenye Rasi ya Uarabuni lakini pale Misri matamshi ya "g" ni kawaida. Vokali fupi za i na e hazitofautishwi katika mwandiko wa Kiarabu