Oyinkansola Abayomi
Oyinkansola Abayomi (6 Machi 1897 – 19 Machi 1990), anayejulikana pia kama Iyaloye Oyinkansola, Lady Abayomi, alikuwa mzalendo na mtetezi muhimu wa haki za wanawake nchini Nigeria.
Alijulikana kwa mchango wake katika kuimarisha nafasi ya wanawake katika jamii kupitia uongozi na elimu ya kiraia. Alikuwa mkuu wa Chama cha Waongozaji Wasichana cha Nigeria, ambapo alihimiza maadili, uongozi na elimu kwa wasichana vijana.
Pia alihusishwa na uanzishwaji wa Baraza la Kitaifa la Vyama vya Wanawake, taasisi iliyokuwa na lengo la kuunganisha na kuimarisha sauti ya wanawake katika masuala ya kijamii na kisiasa nchini Nigeria.
Maisha ya awali na elimu
[hariri | hariri chanzo]Oyinkansola Abayomi alizaliwa kama Oyinkansola Ajasa mwaka 1897 nchini Nigeria. Alijulikana kwa jina fupi la “Oyinkan” ndani ya familia yake.[1]
Alitoka katika familia yenye hadhi: baba yake alikuwa Kitoye Ajasa, mmoja wa Wanasaro mashuhuri na miongoni mwa Waafrika wa kwanza wa Nigeria kupata heshima kutoka kwa utawala wa kikoloni wa Uingereza. Mama yake, Lucretia Olayinka Moore, alitoka katika ukoo wa kifalme wa Egba. Pia alikuwa na uhusiano wa kifamilia na Lady Kofo Ademola, akionyesha asili yake ya familia yenye ushawishi.[2]
Elimu yake ilianza katika Seminari ya Wasichana ya Anglikana Lagos, ambako alihitimu mwaka 1909. Baadaye alisoma nchini Uingereza katika Shule ya Ryford Hall kwa Wanawake Vijana, na mwaka 1917 akaendelea katika Royal College of Music, ambapo alijifunza muziki kwa kina.
Baada ya kurejea Lagos mwaka 1920, alifanya kazi kama mwalimu wa muziki katika seminari alikosomea awali. Akiwa huko, alikutana na wakili Moronfolu Abayomi, na walioana mwaka 1923. Hata hivyo, ndoa yao ilidumu kwa muda mfupi kutokana na kifo cha mumewe miezi miwili baada ya harusi.[3][4]
Baadaye maisha na kifo
[hariri | hariri chanzo]Sir Kofo Abayomi alifariki tarehe 1 Januari 1979. Abayomi alistaafu kutoka kwa Girl Guides mwaka wa 1982. Aliteuliwa kuwa Rais wa Maisha wa Girl Guides kwa kazi yake.
Abayomi aliheshimiwa kwa vyeo vitano vya uchifu wa Nigeria, ikiwa ni pamoja na kile cha Iya Abiye wa Egbaland. Alifariki tarehe 19 Machi 1990.
Tanbihi
[hariri | hariri chanzo]- ↑ Ruth Roach Pierson; Nupur Chaudhuri; Beth McAuley (1998). Nation, Empire, Colony: Historicizing Gender and Race. Indiana University Press. ku. 87–88. ISBN 978-0-253-21191-0. Iliwekwa mnamo 29 Desemba 2012.
{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - ↑ "Lady Oyinkansola Abayomi: An Amazon, trailblazer". The Guardian (kwa American English). Lagos, Nigeria. 2020-02-16. Iliwekwa mnamo 2021-06-05.
- ↑ Martin, Christa (2002). Abayomi, Oyinkansola (1897–1990). Farmington Hills: Gale Research, Inc. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2013-05-18.subscription required
- ↑ Olokode, Ibukunoluwa (2022-03-18). "Who Was Lady Oyinkansola Abayomi?". The Republic (kwa Kiingereza (Uingereza)). Iliwekwa mnamo 2024-01-21.
 |
Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Oyinkansola Abayomi kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |