Obsessive Compulsive Disorder

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search

Makala hii ina dalili ya kutungwa kwa kutegemea programu ya kompyuta kama "google translation kit". Watumiaji wanaombwa kuchungulia lugha, viungo na muundo wake tena. Wakiridhika na hali yake wanaweza kuondoa kigezo hiki kinachoonekana kwenye dirisha la kuhariri juu ya matini ya makala kwa alama za {{tafsiri kompyuta}} .

Kigezo:Hatnote Kigezo:Use American English Kigezo:Infobox medical condition (new) Tatizo la kiakili linalomfanya mtu kuwa na hofu na kisha kurudia tabia fulani (OCD) ni tatizo la kiakili ambapo huhisi haja ya kuangalia vitu mara kwa mara, tenda utaratibu fulani mara kwa mara (unaoitwa "matambiko"), au wana mawazo fulani mara kwa mara(yanayoitwa "shauku").[1] Watu hawana uwezo wa kudhibiti ama mawazo au shughuli kwa zaidi ya kipindi kifupi cha wakati.[1] Shughuli za kawaida ni kama vile kuosha mkono, kuhesabu vitu, na kuangalia kuona iwapo mlango umefungwa.[1] Wengine wanaweza kuwa na ugumu wa kutupa vitu nje.[1] Shughuli hizi hutokea kwa kiasi fulani kwamba maisha ya mtu ya kila siku inaathiriwa vibaya.[1] Hii mara nyingi hutokea zaidi ya saa moja kwa siku.[2] Watu wazima wengi hugundua kwamba tabia hizo hazina maana.[1] Hali hiyo inahusiana na mitetemo ya kineva, tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara, na kuongezeka kwa hatari ya kujitia kitanzi.[2][3]

Chanzo hakijulikani.[1] Kunaonekana kuwa na vijenzi fulani vya jenetiki na pacha wanaofanana kuathiriwa sana mara nyingi kuliko pacha wasiofanana.[2] Vipengele vya hatari ni kama vile historia ya unyanyasaji wa mtoto au tukiolinalosababisha mawazo.[2] Baadhi ya hali zimeshawekwa kwenye kumbukumbu kutokea kwa sababu ya maambukizi.[2] Utambuzi unategemea dalili na huhitaji kuondoa vyanzo vingine vinavyohusiana na dawa au matibabu.[2] Vipimo vya viwango kama vile Yale–Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) vinaweza kutumika ili kutathmini ukali wake.[4] Matatizo mengine yaliyo na dalili sawa ni pamoja na tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara, tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu,tatizo la kiakili linalosababisha tabia ya kula isiyo ya kawaida, tatizo la kiakili linalosababisha mtetemo wa kineva usoni, na tatizo la kiakili linalomfanya mtu kuwa na hofu na kisha kurudia tabia fulani ya kibinafsi.[2]

Matibabu yanajumuisha ushauri, kama vile tiba ya tabia za utambuzi (CBT), na wakati mwingine dawa za kutibu huzuni kama vile kuchagua kizuizi cha ufyonyaji upya wa serotonini (SSRIs) au dawa ya kutibu matatizo ya hofu, wasiwasi na huzuni (clomipramine).[5][6] Tiba ya tabia za utambuzi (CBT) kwa Tatizo la kiakili linalomfanya mtu kuwa na hofu na kisha kurudia tabia fulani (OCD) huhusisha kuongeza kuwekwa wazi kwa chanzo cha shida huku huruhusu tabia ya kujirudia kutotokea.[5] Huku dawa ya kutibu matatizo ya hofu, wasiwasi na huzuni (clomipramine) huonekana kufanya kazi sawa na kuchagua kizuizi cha ufyonyaji upya wa serotonini (SSRIs), ina madhara mengi hivyo huhifadhiwa ili itumike kukihitajika.[5] Dawa za kutibu magonjwa ya kisaikolijia zisizo za kawaida zinaweza kuwa muhimu zikitumika pamoja na SSRI katika hali za kukataa matibabu lakini pia zinahusishwa na hatari ya ongezeko la madhara.[6][7] Bila matibabu, hali hiyo mara nyingi hudumu kwa miongo.[2]

Tatizo la kiakili linalomfanya mtu kuwa na hofu na kisha kurudia tabia fulani huathiri karibu 2.3% ya watu kwa wakati fulani maishani mwao.[8] Viwango katika mwaka fulani ni karibu 1.2%, na hutokea kote ulimwenguni.[2] Si kawaida kwa dalili kuanza baada ya umri wa miaka 35, na nusu ya watu huwa na matatizo kabla ya umri wa miaka 20.[1][2] wanaume na wanawake huathiriwa kwa viwango sawa.[1] Katika Kiingereza, kirai kuwa na hofu na kurudia kitu (obsessive-compulsive) mara nyingi hutumika kwa njia isiyo rasmi isiyohusika na Tatizo la kiakili linalomfanya mtu kuwa na hofu na kisha kurudia tabia fulani (OCD) kuelezea mtu ambaye mwangalifu sana katika mambo madogo madogo, mkamilifu, ametekwa fikra, au vinginevyo kufungwa kwa kitu au mtu.[9]


References[hariri | hariri chanzo]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 The National Institute of Mental Health (NIMH) (January 2016). What is Obsessive-Compulsive Disorder (OCD)?. Jalada kutoka ya awali juu ya 23 July 2016. Iliwekwa mnamo 24 July 2016.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 (2013) Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5, 5, Washington: American Psychiatric Publishing, 237–242. ISBN 978-0-89042-555-8. 
  3. Angelakis, I; Gooding, P; Tarrier, N; Panagioti, M (25 March 2015). "Suicidality in obsessive compulsive disorder (OCD): A systematic review and meta-analysis.". Clinical Psychology Review 39: 1–15. doi:10.1016/j.cpr.2015.03.002 . PMID 25875222 .
  4. "Obsessive compulsive disorder: diagnosis and management". Am Fam Physician 80 (3): 239–45. August 2009. PMID 19621834 . Archived from the original on 12 May 2014. https://web.archive.org/web/20140512222223/http://www.aafp.org/afp/2009/0801/p239.html.
  5. 5.0 5.1 5.2 Grant JE (14 August 2014). "Clinical practice: Obsessive-compulsive disorder.". The New England Journal of Medicine 371 (7): 646–53. doi:10.1056/NEJMcp1402176 . PMID 25119610 .
  6. 6.0 6.1 Veale, D; Miles, S; Smallcombe, N; Ghezai, H; Goldacre, B; Hodsoll, J (29 November 2014). "Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis.". BMC Psychiatry 14: 317. doi:10.1186/s12888-014-0317-5 . PMC 4262998 . PMID 25432131 .
  7. "Current trends in drug treatment of obsessive-compulsive disorder". Neuropsychiatr Dis Treat 6: 233–42. 2010. doi:10.2147/NDT.S3149 . PMC 2877605 . PMID 20520787 .
  8. Goodman, WK; Grice, DE; Lapidus, KA; Coffey, BJ (September 2014). "Obsessive-compulsive disorder.". The Psychiatric clinics of North America 37 (3): 257–67. doi:10.1016/j.psc.2014.06.004 . PMID 25150561 .
  9. (1985) "Obsessional Disorders: A Conceptual History. Terminological and Classificatory Issues.", The anatomy of madness : essays in the history of psychiatry. London: Routledge, 166–187. ISBN 978-0-415-32382-6. 

External links[hariri | hariri chanzo]

Kigezo:Medical resources

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons ina media kuhusu:

Kigezo:Obsessive–compulsive disorder Kigezo:OCD pharmacotherapies Kigezo:Authority control