Mkutano wa Dunia wa Wanawake,1985

Mkutano wa Tatu wa Dunia wa Wanawake ulifanyika Nairobi, Kenya, kuanzia Julai 15 hadi 26, 1985. Huu ulikuwa mkutano wa mwisho wa miaka kumi ya Umoja wa Mataifa kwa wanawake (UN Decade for Women, 1975–1985). Mkutano huu ulijadili maendeleo na changamoto za kuhakikisha haki za wanawake zinaheshimiwa duniani. Matokeo muhimu ya mkutano yalikuwa Mpango wa Maendeleo wa Wanawake kwa Miaka Ijayo, uliopitishwa kwa makubaliano, tofauti na mikutano ya awali ambayo ilikuwa na migawanyiko.

Mkutano huu ulikuwa wa pekee kwa sababu kwa mara ya kwanza unyanyasaji dhidi ya wanawake ulijadiliwa wazi kama tatizo kubwa duniani. Pia, kwa mara ya kwanza, haki za wapenzi wa jinsia moja zilijadiliwa katika mkutano rasmi wa Umoja wa Mataifa.

Mazingira ya wakati uuo na masuala muhimu

Katika miaka ya nyuma, mikutano ya wanawake ilifanyika Mexico City (1975) na Copenhagen (1980), lakini migawanyiko ya kisiasa ya Vita Baridi ilileta changamoto. Wakati wa mkutano wa Nairobi, dunia ilikuwa na matatizo ya uchumi, ubaguzi wa rangi, na ukosefu wa usawa wa kijinsia.

Washiriki wa mkutano walijadili changamoto kubwa zinazowakumba wanawake ikiwa ni pamoja na:

Elimu: Wasichana wengi walikosa fursa za kusoma, hasa katika nchi zinazoendelea.

Ajira: Wanawake wengi walipata mshahara mdogo kuliko wanaume na walikosa nafasi za kazi bora.

Afya: Huduma za afya kwa wanawake zilikuwa duni, na wengi walikosa huduma za uzazi na lishe bora.

Ukosefu wa Usawa: Sheria nyingi zilionekana kuwa sawa kwa wote, lakini katika maisha ya kila siku wanawake bado walibaguliwa.

Mkutano huu pia ulijadili unyanyasaji dhidi ya wanawake, suala ambalo lilikuwa likifichwa kwa muda mrefu. Wanawake kutoka makundi tofauti kama wanawake wa jamii za asili, wakimbizi, na wanawake wa vijijini walizungumzia changamoto zao.

Jukwaa la Watu na Vuguvugu la Wanawake

Mbali na mkutano rasmi, kulikuwa na jukwaa la watu lililofanyika katika Chuo Kikuu cha Nairobi, likiongozwa na Dame Nita Barrow. Zaidi ya watu 15,000 walihudhuria, wengi wao wakiwa wanawake kutoka nchi zinazoendelea. Katika jukwaa hili, wanawake wa kawaida, wanaharakati, na mashirika yasiyo ya kiserikali walijadili masuala yao kwa uhuru.

Kulikuwa na warsha zaidi ya 1,200 zilizojadili mada kama elimu, kazi, haki za wanawake, afya, na nafasi ya wanawake katika vyombo vya habari. Pia, kwa mara ya kwanza, haki za wanawake wa jamii ya LGBTQ+ zilijadiliwa wazi nchini Kenya, jambo lililoonyesha kuwa haya si masuala ya nchi za Magharibi pekee bali ni changamoto za wanawake duniani kote.

Matokeo na urithi wa Mkutano wa Nairobi

Mpango wa Maendeleo wa Wanawake kwa Miaka Ijayo (1985–2000) uliwekwa ili kuhakikisha usawa wa kijinsia, maendeleo, na amani. Kwa mara ya kwanza, mpango huu ulikubaliwa na nchi zote bila kupingwa, jambo lililoonyesha mshikamano mkubwa kwa haki za wanawake.

Mkutano huu pia ulisaidia kuanzishwa kwa mitandao ya wanawake kama Women in Law and Development in Africa (WILDAF) na Asian-Pacific Forum on Women, Law and Development (APWLD).

Jambo muhimu zaidi ni kuwa mkutano huu ulifungua mjadala kuhusu unyanyasaji dhidi ya wanawake, jambo ambalo lilipelekea kupitishwa kwa Tamko la Umoja wa Mataifa la Kukomesha Unyanyasaji Dhidi ya Wanawake mwaka 1993. Pia, Umoja wa Mataifa ulianza kufanya tafiti kila baada ya miaka mitano ili kufuatilia maendeleo ya haki za wanawake.

Mkutano wa Nairobi ulikuwa hatua kubwa katika harakati za wanawake duniani. Ulisaidia kufanya masuala ya wanawake kuwa sehemu muhimu ya sera za kimataifa na kuhimiza juhudi endelevu za kubadilisha maisha ya wanawake kwa bora.