Mtumiaji:Doc James/Ugonjwa wa kitambulisho cha kitenga
| Doc James/Ugonjwa wa kitambulisho cha kitenga | |
|---|---|
| Mwainisho na taarifa za nje | |
| Kundi Maalumu | Psychiatry, clinical psychology |
| Dalili | At least two distinct and relatively enduring personality states, trouble remembering certain events[1] |
| Muda | Long-term[2] |
| Visababishi | Childhood trauma, therapy induced[3][4] |
| Njia ya kuitambua hali hii | Based on clinical criteria[3] |
| Utambuzi tofauti | Major depressive disorder, bipolar disorder, PTSD, psychotic disorder, personality disorder, conversion disorder[1] |
| Matibabu | Supportive care, psychotherapy[2] |
| Idadi ya utokeaji wake | ~1.5–2% of people[1][5] |
Ugonjwa wa utambulisho wa kujitenga ( DID ), ambao hapo awali ulijulikana kama ugonjwa wa haiba nyingi ( MPD ),[6] ni ugonjwa wa akili unaojulikana kwa kudumisha angalau hali mbili tofauti na zinazodumu kwa kiasi.[1] Ugonjwa huo unaambatana na mapungufu ya kumbukumbu zaidi ya kile kinachoweza kuelezewa na usahaulifu wa kawaida.[1][4] Hali za utu hujidhgvygvihirisha katika tabia ya mtu,[1] hata hivyo maonyesho ya ugonjwa huo hutofautiana.[4] Masharti mengine ambayo mara nyingi hutokea kwa watu walio na DID ni pamoja na matatizo ya baada ya kiwewe, matatizo ya utu (hasa mipaka na kuepuka ), huzuni, matatizo ya matumizi ya madawa ya kulevya, ugonjwa wa ubadilishaji, uhbuhbonjwa wa dalili za somatic, matatizo ya kula, ugonjwa wa kulazimishwa, na matatizo ya usingizi.[1] Kujidhuru, mshtuko usio na kifafa, flashbacks na amnesia kwa maudhui ya flashbacks, matatizo ya wasiwasi na kujiua pia ni ya kawaida.
Baadhi ya wataalamu wanaamini kuwa sababu ya kiwewe cha utotoni.[3] Katika takriban 90% ya kesi, kuna historia ya unyanyasaji katika utoto, wakati kesi nyingine zinahusishwa na uzoefu wa vita au matatizo ya afya wakati wa utoto.[1] Sababu za maumbile pia zinaaminika kuwa na jukumu.[4] Dhana mbadala ni kwamba ni matokeo ya mbinu zinazotumiwa na baadhi ya wataalamu wa tiba, hasa wale wanaotumia hali ya kulala usingizi.[4] Utambuzi haupaswi kufanywa ikiwa hali ya mtu huyo inachangiwa vyema na matumizi mabaya ya dawa za kulevya, kifafa, matatizo mengine ya afya ya akili, mchezo wa kuwazia watoto, au mazoea ya kidini.[1]
Matibabu kwa ujumla huhusisha huduma ya usaidizi na ushauri.[2] Hali hiyo kawaida huendelea bila matibabu.[2] Inaaminika kuathiri takriban 1.5% ya idadi ya watu kwa ujumla (kulingana na sampuli ndogo ya jumuiya ya Marekani) na 3% ya wale waliolazwa katika hospitali zenye matatizo ya afya ya akili huko Uropa na Amerika Kaskazini.[1] DID hugunduliwa takriban mara sita zaidi kwa wanawake kuliko wanaume.[4] Idadi ya kesi zilizorekodiwa iliongezeka sana katika nusu ya mwisho ya karne ya 20, pamoja na idadi ya vitambulisho vinavyodaiwa na wale walioathiriwa.[4]
DID ina utata ndani ya magonjwa ya akili na mfumo wa kisheria.[4][7] Katika kesi za korti, imekuwa ikitumika kama njia ya utetezi wa kichaa ambayo haifaulu sana. Haijulikani ikiwa viwango vilivyoongezeka vya ugonjwa huu vinatokana na utambuzi bora au sababu za kitamaduni za kijamii kama vile maonyesho ya media.[4] Sehemu kubwa ya uchunguzi huhusishwa na idadi ndogo ya matabibu, ambayo inaendana na dhana kwamba DID inaweza kusababishwa na mtaalamu.[4] Dalili za kawaida zinazojitokeza katika maeneo mbalimbali ya dunia pia zinaweza kutofautiana kulingana na utamaduni, kwa mfano kubadilisha utambulisho unaochukua fomu ya kuwa na mizimu, miungu, mizimu, au watu wa kizushi katika tamaduni ambazo nchi za milki ni za kawaida.[1] : 295, 801 Aina ya umiliki ya ugonjwa wa utambulisho wa kujitenga si ya hiari, inasikitisha na hutokea kwa njia inayokiuka kanuni za kitamaduni au za kidini.[1] : 295
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 American Psychiatric Association (2013), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (tol. la 5th), Arlington: American Psychiatric Publishing, ku. 291–298, ISBN 978-0890425558
- 1 2 3 4 "Dissociative Identity Disorder". MSD Manuals Professional Edition. Machi 2019. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 28 Mei 2020. Iliwekwa mnamo 8 Juni 2020.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - 1 2 3 "Dissociative Identity Disorder". Merck Manuals Professional Edition. Julai 2017. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 6 Desemba 2013. Iliwekwa mnamo 5 Januari 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Beidel, Deborah C.; Frueh, B. Christopher; Hersen, Michel (2014). Adult psychopathology and diagnosis (tol. la Seventh). Hoboken, N.J.: Wiley. ku. 414–422. ISBN 9781118657089. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2021-05-16. Iliwekwa mnamo 2020-08-06.
- ↑ Hitilafu ya kutaja: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedGuidelines2011 - ↑ "ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics". World Health Organization. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2021-08-28. Iliwekwa mnamo 2020-08-06.
- ↑ Stern TA, Fava M, MD, Wilens TE, MD, Rosenbaum JF (2015). Massachusetts General Hospital Comprehensive Clinical Psychiatry. Elsevier Health Sciences. ku. 395–397. ISBN 032329507X. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2020-08-01. Iliwekwa mnamo 2020-08-06.
[[Category:Magonjwa]]