Momolu Duwalu Bukele
Momolu Duwalu Bukele (pia anajulikana kama Momolu Duala Bukare, au Mɔmɔlu Duwalu Bukɛlɛ), aliyeishi karne ya 19, alikuwa msambazaji wa andiko la syllabary la Vai, lililotokana na Poro Society na linalotumika kuandika lugha ya Vai nchini Liberia moja ya lugha chache za Afrika zilizounda mfumo wake wa kuandika.
Bukele anahesabiwa kuunda andiko hili takriban mwaka 1833, ingawa baadhi ya vyanzo vinaonyesha tarehe mapema kuanzia 1815. Kulingana na Ayodeji Olukoju, syllabary hakika ilitengenezwa baada ya mwaka 1819, wakati Bukele alirudi Liberia baada ya kuishi muda mfupi pwani. Syllabary hii inadhaniwa kuwa ilimulikwa Bukele kupitia ndoto, kisha akaieleza kwa marafiki na wazee wa kabila lake.
Wazo la awali lilichangiwa na uzoefu wake wa usomaji na uandishi alipokuwa pwani ya Liberia, pamoja na kuona maono, na ushahidi unaonyesha uwezekano wa kuathiriwa na Cherokee syllabary. Wamigaji wa Cherokee kutoka Marekani waliishi pwani ya Liberia, jambo lililoweza kuchangia maarifa haya.
Baada ya kuunda syllabary, Bukele na wafuasi wake walianzisha shule huko Dshondu kufundisha mfumo huu, na shule nyingine ziliundwa katika Bandakoplo, Mala, na maeneo mengine. Mfumo huu ulirahisisha mawasiliano na kuhifadhi tamaduni za kabila la Vai.[1][2][3]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ Ayodeji Olukoju, p. 43
- ↑ Ayodeji Olukoju, Customs and Culture of Liberia, 2006, Greenwood Press, p.43
- ↑ Inscribing Meaning: Writing and Graphic Systems in African Art, African Arts, Autumn, 2007 by Christine Mullen Kreamer, Mary Nooter Roberts, Elizabeth Harney, Allyson Purpura
| Makala hii kuhusu mtu huyo bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Momolu Duwalu Bukele kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |