Milunka Savić
{{{{wikigapjwk2026}}}} Milunka Savić CMG (28 Juni 1892 - 5 Oktoba 1973) [1] alikuwa shujaa wa vita wa Serbia aliyepigana katika Vita vya Balkan na katika Vita vya Kwanza vya Dunia. Yeye ndiye mpiganaji wa kike aliyepambwa zaidi katika historia ya vita vya wanadamu. [2] [3] [4] Alijeruhiwa vitani mara tisa, na kwa sababu ya ujasiri na uongozi wake mkubwa, Wafaransa walimwita " Joan wa Arc wa Serbia". [5][6]
Kazi ya Uwanajeshi
[hariri | hariri chanzo]Savić alizaliwa mwaka wa 1889, katika kijiji cha Koprivnica,[7] karibu na Novi Pazar, nchini Serbia. Mnamo mwaka 1912, kaka yake ambaye alikuwa mgonjwa wa kifua kikuu alipokea hati za kuitwa kujiunga na jeshi kwa ajili ya Vita vya Kwanza vya Balkani. Alichagua kwenda badala yake — alikata nywele zake na kuvaa nguo za wanaume na kujiunga na jeshi la Serbia.[8] Alipigana haraka na akapokea medali yake ya kwanza na akapandishwa cheo na kuwa koplo katika Vita vya Bregalnica. Akiwa vitani, alipata majeraha na ilikuwa wakati huo tu, alipopona majeraha yake hospitalini, kwamba jinsia yake halisi ilifichuliwa, jambo lililowashangaza madaktari waliomhudumia[8]
"Savic aliitwa mbele ya afisa wake mkuu. Hawakutaka kumwadhibu, kwa sababu alikuwa amethibitisha kuwa askari mwenye thamani na uwezo mkubwa. Kupelekwa kijeshi ambako kulisababisha jinsia yake kufichuliwa kulikuwa kwake kwa kumi. Lakini pia haikuwa sawa kwa mwanamke kijana kupigana. Alipewa uhamisho kwenda idara ya Uuguzi. Savic aliendelea kusisitiza kwamba alitaka tu kupigania nchi yake kama mpiganaji. Afisa alimwambia kuwa angefikiria kuhusu jambo lake na kumpa jibu lake siku inayofuata. Akiwa bado amesimama kwa umakini, Savic alijibu, "Nitasubiri." Inasemekana alimsimamisha kwa saa moja tu kabla ya kukubali kumrudisha kwenye kikosi cha wanamaji."
Mnamo mwaka 1914, mwanzoni mwa Vita vya Kwanza vya Dunia, Savić alipewa Nyota yake ya kwanza ya Karađorđe yenye Mapanga baada ya Vita vya Kolubara. Alipokea Nyota yake ya pili ya Karađorđe (yenye mapanga) baada ya Vita vya Crna Bend mnamo mwaka 1916 alipowakamata wanajeshi 23 wa Kibulgaria peke yao.[9]
Heshima na Tuzo za kijeshi
[hariri | hariri chanzo]Alipewa tuzo ya Kifaransa ya Légion d’Honneur (Jeshi la Heshima) mara mbili,[8] pamoja na Msalaba wa Urusi wa Mtakatifu George[7], medali ya Uingereza ya Daraja lililotukuka Zaidi la Mtakatifu Michael, na medali ya Mserbia Miloš Obilić. Pia alikuwa mwanamke pekee aliyepokea Croix de Guerre ya Ufaransa miaka ya 1914-1918 akiwa na sifa ya dhahabu ya kiganja kwa ajili ya huduma katika Vita vya Kwanza vya Dunia.
Maisha ya Baadae
[hariri | hariri chanzo]Aliondolewa katika jeshi mwaka wa 1919, na alikataa ofa ya kuhamia Ufaransa, ambapo alistahili kupokea pensheni ya kijeshi ya Ufaransa. Badala yake, alichagua kuishi Belgrade na akapata kazi kama mfanyakazi wa posta. Mnamo mwaka 1923, aliolewa na Veljko Gligorijević, ambaye alikutana naye huko Mostar. Wanandoa hao waliachana mara tu baada ya kuzaliwa kwa binti yao Milena.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Milunka Savić at milunkasavic.rs". 2016-04-21. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2016-05-02. Iliwekwa mnamo 2016-04-21.
- ↑ Emiliy Rice (2023). Women Forgotten in History. London: Austin Macauley Publishers Ltd. ISBN 9781398462922.
- ↑ Alex Tomić (2024). The Legacy of Serbia's Great War: Politics and Remembrance. New York: Berghahn Books. uk. 115. ISBN 978-1-80539-233-0.
- ↑ Jacqueline Larson Carmichael (2020). Heard Amid the Guns: True Stories from the Western Front. Canada: Heritage House Publishing Company Ltd. uk. 104. ISBN 978-1-77203-338-0.
- ↑ Batinić, Jelena (2015). Women and Yugoslav Partisans: A History of World War II Resistance. Cambridge University Press. ISBN 9781107091078. Iliwekwa mnamo 2025-12-12.
Milunka Savić is regarded alongside other celebrated women warriors in the broader historiography of women's military roles, exemplifying heroic leadership and legendary courage akin to iconic figures such as Joan of Arc.
- ↑ Batinić, Jelena (2015). Women and Yugoslav Partisans: A History of World War II Resistance. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-09107-8.
- 1 2 "Gradska opština Voždovac". Gradska opština Voždovac (kwa Kiserbia). 2026-02-20. Iliwekwa mnamo 2026-02-21.
- 1 2 3 "Srpsko Nasledje". www.srpsko-nasledje.rs. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2021-01-27. Iliwekwa mnamo 2026-02-21.
- ↑ Slobodan M.Maričić. "ZABORAVLJENI SRPSKI HEROJI - MILUNKA SAVIĆ". www.akademediasrbija.com (kwa Kiserbia). Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2021-01-20. Iliwekwa mnamo 2026-02-21.