Maya Angelou
| Maya Angelou | |
.jpg) | |
| Amezaliwa | Marguerite Annie Johnson 4 Aprili 1928 St. Louis, Missouri, Marekani |
|---|---|
| Amekufa | 28 Mei 2014 Winston-Salem, North Carolina, Marekani |
| Nchi | Marekani |
| Majina mengine | Dr. Angelou, Auntie Maya |
| Kazi yake | Mwandishi, mshairi, mwanaharakati, mwigizaji, mtunzi wa filamu |
| Watoto | Guy Johnson |
| Tovuti | https://www.mayaangelou.com/ |
Maya Angelou (jina la kuzaliwa: Marguerite Annie Johnson; 4 Aprili 1928 – 28 Mei 2014) alikuwa mwandishi, mshairi, mwanaharakati wa haki za kiraia, na mwigizaji wa Marekani. Alichapisha vitabu saba vya kumbukumbu, insha tatu, na vitabu kadhaa vya mashairi, huku akipokea tuzo nyingi na kutambuliwa kwa zaidi ya miaka 50. Anajulikana zaidi kwa kitabu chake cha kumbukumbu cha mwaka 1969, I Know Why the Caged Bird Sings, ambacho kinasimulia maisha yake ya utotoni na ujana.
Maisha ya awali na elimu
[hariri | hariri chanzo]Maya Angelou alizaliwa mjini St. Louis, Missouri. Wazazi wake walikuwa Bailey Johnson, askari wa lango la bahari, na Vivian Baxter Johnson, mwuguzi. Akiwa na umri wa miaka mitatu, wazazi wake walitengana, na yeye pamoja na kaka yake, Bailey Jr., walipelekwa kuishi na bibi yao kwa baba, Annie Henderson, huko Stamps, Arkansas. Bibi yake alikuwa mfanyabiashara hodari na mwenye heshima, na Angelou alijifunza maadili muhimu ya maisha kutoka kwake.
Akiwa na umri wa miaka saba, Angelou alibakwa na mpenzi wa mama yake. Baada ya tukio hilo, aliacha kuongea kwa karibu miaka mitano. Aliamini kwamba sauti yake ndiyo iliyosababisha kifo cha mwanamume huyo. Kimya chake kilidumu hadi alipomfahamisha mwalimu mmoja wa familia, Bi. Bertha Flowers, ambaye alimsaidia kuanza kuongea tena kwa kumpa vitabu vya mashairi na kumtia moyo asome.
Kazi na uanaharakati
[hariri | hariri chanzo]Kazi yake ilikuwa na mabadiliko mengi. Akiwa California, alifanya kazi kama kondakta wa kwanza mwanamke mweusi kwenye tramu ya San Francisco. Baadaye alifanya kazi kama mpishi, mchezaji wa dansi, na mwimbaji wa calypso, akijulikana kama "Miss Calypso" na akarekodi albamu yake ya kwanza.
Maya alikuwa mshiriki muhimu katika harakati za haki za kiraia. Mnamo mwaka 1960, yeye na mwandishi mwingine, Julian Mayfield, walipanga onyesho la Cabaret for Freedom ili kuchangisha pesa kwa ajili ya Southern Christian Leadership Conference (SCLC), shirika lililoongozwa na Martin Luther King Jr.. Alishirikiana pia na Malcolm X.
Kazi ya uandishi
[hariri | hariri chanzo]Kitabu chake maarufu zaidi, I Know Why the Caged Bird Sings (1969), kilibadilisha mtazamo wa uandishi wa kumbukumbu, na kufungua njia kwa waandishi wengine. Kilitolewa baada ya kusoma hadithi yake kwa mhariri mmoja, ambaye alimhimiza kuandika kitabu.
Mashairi yake pia yalipata sifa kubwa. Baadhi ya vitabu vyake vya mashairi ni pamoja na Just Give Me a Cool Drink of Water 'fore I Diiie (1971), kilichoteuliwa kwa Tuzo ya Pulitzer, na And Still I Rise (1978).
Urithi na tuzo
[hariri | hariri chanzo]Maya Angelou alipokea tuzo nyingi katika maisha yake yote, ikiwemo Presidential Medal of Freedom (2010), heshima ya juu zaidi ya kiraia nchini Marekani, iliyotolewa na Rais Barack Obama. Pia alishinda Tuzo tatu za Grammy na alipewa zaidi ya digrii 50 za heshima kutoka vyuo vikuu mbalimbali.
Aliacha alama isiyofutika katika historia ya fasihi na harakati za haki za kiraia. Mashairi na vitabu vyake vya kumbukumbu vimekuwa vyanzo vya msukumo kwa mamilioni ya watu duniani kote.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- Angelou, Maya (1969). I Know Why the Caged Bird Sings. Random House.
- "Maya Angelou: A Life". The Poetry Foundation.
- "Maya Angelou Biography". National Women's History Museum.