Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia

Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia (kwa Kislovakia: Slovenské národné povstanie, SNP) ulikuwa uasi mkubwa wa kijeshi na kiraia dhidi ya serikali ya Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945) iliyokuwa inashirikiana na Ujerumani ya Kinazi wakati wa Vita ya Pili ya Dunia. Uasi huu ulizinduliwa tarehe 29 Agosti 1944, ukiwa na lengo la kuondoa utawala wa kifashisti na kurejesha uhuru wa Slovakia kama taifa huru au sehemu ya Czechoslovakia iliyounganishwa tena.

Historia ya awali

Baada ya Czechoslovakia kugawanywa na Mkataba wa Munich na baadaye kuvamiwa na Ujerumani mwaka 1939, Slovakia iligeuka kuwa serikali tegemezi ya Wanazi chini ya uongozi wa Jozef Tiso. Serikali hiyo ilishiriki moja kwa moja katika vita dhidi ya Umoja wa Kisovyeti, pamoja na kutekeleza sera za ubaguzi, ukiwemo usafirishaji wa Wayahudi kuelekea kwenye kambi za mateso.

Kadri vita vilivyoendelea, upinzani wa ndani ulianza kuimarika, ukijumuisha wanajeshi waliokuwa wakipinga utawala wa Tiso, wapinzani wa kisiasa, na mashirika ya kijamaa.

Mipango ya mapinduzi

Mipango ya mapinduzi iliongozwa na Jeshi la Kupinga Unazi lililoitwa Jeshi la Kitaifa la Slovakia. Jenerali Ján Golian alikuwa mratibu mkuu wa awali, akifuatiwa na Rudolf Viest. Malengo yao yalikuwa:

Kupindua serikali ya Tiso
Kusaidia vikosi vya Kisovyeti vinavyokaribia
Kuwapokea washirika kutoka nchi za Magharibi

Mlipuko wa mapinduzi

Mapinduzi yalizinduliwa rasmi tarehe 29 Agosti 1944 kutoka mji wa Banská Bystrica, ambako lilianzishwa makao makuu ya waasi. Maeneo makubwa ya kati ya Slovakia yalichukuliwa kwa muda, na serikali ya mapinduzi ikaanza kufanya kazi.

Vikosi vya Ujerumani vilijibu kwa haraka, vikitumia wanajeshi waliopitia mapambano ya mstari wa mbele, na kulazimisha wanamapinduzi kurudi katika vita vya msituni.

Ushiriki wa vikosi vya nje

Mapinduzi yalipata msaada wa moja kwa moja kutoka:

Umoja wa Kisovyeti – walituma vikosi vya anga na washauri
Wapolandi wa Jeshi la Armia Krajowa
Washirika wa Kižidi na wa Kikomunisti

Hata hivyo, msaada wa kijeshi haukuwahi kufika kwa kiwango kilichotarajiwa, hasa kwa sababu ya tofauti za kijiografia na kisiasa kati ya washirika.

Kushindwa kwa mapinduzi

Mnamo Oktoba 1944, vikosi vya Ujerumani vilifanikiwa kukandamiza harakati hizo, wakiteka tena Banská Bystrica mnamo tarehe 27 Oktoba. Hata hivyo, harakati za wapiganaji wa msituni ziliendelea hadi mwisho wa vita mwezi Mei 1945.

Matokeo

Ingawa mapinduzi yalishindwa kijeshi, yalikuwa na athari zifuatazo:

Yalizua hamasa ya kitaifa ya upinzani dhidi ya Wanazi
Yalitoa msingi wa kihistoria kwa hadhi ya Slovakia kama taifa la kupinga ufashisti
Viongozi wake walikumbukwa kama mashujaa wa taifa
Yalithibitisha udhaifu wa serikali ya Tiso na kuongeza shinikizo kwa Nazi

Muhtasari

Muhtasari wa Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia
Kipengele	Maelezo
Tarehe	29 Agosti – 27 Oktoba 1944
Mahali	Slovakia (hususan Banská Bystrica)
Washiriki wakuu	Wanamapinduzi wa Slovakia, Umoja wa Kisovyeti, Nazi Ujerumani
Viongozi wa Mapinduzi	Ján Golian, Rudolf Viest
Sababu	Upinzani dhidi ya serikali ya Tiso na ushirikiano wake na Kinazi
Matokeo	Ushindi wa muda wa Nazi, kuendelea kwa upinzani hadi 1945
Urithi	Kuheshimiwa kama alama ya uzalendo wa Slovakia

Tazama pia

Viungo vya nje

Tovuti rasmi ya Makumbusho ya Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia