Kwagh-Hir

Maski ya Kwagh-hir ya miaka ya 1960

Kwagh-hir (maana halisi ni: kitu cha kichawi au kitu cha uchawi na inatamkwa kwaa-hii) ni aina ya sanaa yenye vipengele vingi na yenye mafundisho ya kitamaduni ya Wativ wa katikati mwa Nigeria ambayo ilipata umaarufu katika miaka ya 1960. Ni onyesho la hadhara lenye kuigiza linalosimulia hadithi za kimaadili za matukio ya zamani na ya sasa, na huunganisha uchezeshaji wa vibonzo (puppetry), sherehe za barakoa (masquerading), mashairi, muziki, dansi na simulizi zenye uhai ili kuonyesha mada zake za kimaadili. Inatumika na watu wa Tiv kuimarisha imani za kitamaduni na kueneza hadithi za kipekee kwa elimu, kuelimisha kijamii, kutoa burudani ya kijamii na kushughulikia masuala ya jamii.

Kwagh-hir ni aina ya sanaa ya juu zaidi ya kwagh-alom, desturi ya zamani ya watu wa Tiv ambapo familia ilifurahiwa na kikao cha hadithi kilichosimuliwa na wasimuliaji wabunifu, kawaida katika saa za mapema za usiku baada ya kazi za shambani za siku hiyo, chini ya mwanga wa mwezi.

Aina inayojulikana zaidi ya kwagh-hir kulingana na Jonathan Fogel linaweza kuwa onyesho la Punch na Judy, ambapo wahusika wanaotambulika husherehesha wanasiasa wa sasa na matukio ya habari huku pia wakirejelea mila na desturi mbalimbali za kitamaduni.

Kwagh-hir iliingizwa kwenye Orodha ya Uwakilishi ya Urithi wa Utamaduni Usioonekana wa Binadamu mnamo 2019 kwa uamuzi wa Kamati ya Kihali ya Serikali: 14.COM 10.B.27.

Marejeo

Makala hii kuhusu mambo ya utamaduni bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Kwagh-Hir kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.