Kuanzishwa kwa Roma

Kulingana na hadithi ya kuanzishwa kwa Roma, mbwamwitu huyu wa kijivu alilea na kulisha watoto pacha Romulo na Remo, ambao baadaye walianzisha jiji la Roma. Kwa hiyo, michoro na sanamu za mbwamwitu ni uwakilishi unaojulikana zaidi wa tukio la mwanzilishi wa jiji.

Kuanzishwa kwa Roma ni tukio muhimu la kihistoria ambalo bado linachunguzwa, na habari inayopatikana imegawanywa kati ya hadithi za zamani sana na utafiti wa hivi karibuni wa kiakiolojia. Ingawa hekaya zilizorekodiwa kuhusu mwanzilishi wa kwanza wa Roma ni za kale, za kale zaidi kati yazo ziliandikwa mamia ya miaka baada ya kutokea kwa jiji hilo, na kwa hiyo haziwezi kutegemewa. Uchunguzi wa kiakiolojia, hata hivyo, mara kwa mara hubadilisha matokeo yao kadiri uvumbuzi mpya unavyofanywa. Warumi waliunda hadithi ndefu juu ya asili ya jiji lao, ambayo imeunganishwa na maandishi Livio na mashairi ya Vergilio na Ovidio, yaliyotungwa wakati wa utawala wa Kaizari Augusto. Maandishi haya ya kale yaliunganishwa hatua kwa hatua na kubadilishwa kuwa hekaya yenye maelezo zaidi, yenye umoja. Wanahistoria wa kisasa na wanaakiolojia hutegemea kwa kipande hadithi hii ya zamani na vyanzo vingine vilivyoandikwa, na vile vile mabaki mengi ya zamani yaliyogunduliwa wakati wa uchunguzi wa kiakiolojia. Bado wanajaribu kuunda upya matukio ya kweli ya kuanzishwa kwa Roma. Kama tafiti na utafiti huu unavyoonyesha, sehemu fulani ya hadithi ya mwanzilishi wa jiji ina msingi wa ukweli.

Kwa muda mrefu, ilichukuliwa kuwa waanzilishi wa kweli wa Roma walikuwa Waetruski, ambao walikuwa wamekaa katika eneo jirani tangu karne ya 6 KK. Lakini, ushahidi wa kiakiolojia uliogunduliwa hivi karibuni unatia shaka juu ya dhana hii. Tarehe kamili ya kuanzishwa kwa Roma bado haijulikani, lakini baadhi ya wasomi, kama vile Tim Cornell, wanaamini ilikuwa karibu karne ya 8 KK. Mwanahistoria Marcus Terentius Varvo (aliyeishi wakati wa utawala wa Kaizari Augusto (116-27 KK) anadai kwamba jiji hilo lilianzishwa mnamo Aprili 21, 753 KK, akitegemea tarehe hii kwa mnajimu wa Kirumi aliyeitwa Lucius Tarutius Firmanus. Jambo lingine la utata katika historia ya awali ya Roma ni asili ya jina lake. Ingawa hadithi ya kifasihi (ya visasili) inahusisha jina hilo na mwanzilishi wa mji “Romulo”, watafiti wengi wa kisasa wanalihusisha na asili nyingine.

Mahali na tarehe

Wakazi wa kwanza wa eneo la sasa la Roma walikuwa Walatini na Wasabini, ambao walikuwa mataifa ya Kihindi-Kiulaya yaliyovamia Rasi ya Italia yakitokea kaskazini mwa Ulaya ya Kati kwa awamu tofauti katika milenia ya pili kabla ya Kristo. Makabila haya yaliishi katika eneo la kusini mwa jimbo la Lazio, lililojulikana kama Latin Vetus. Makabila haya yaliyohamia eneo hilo yalitofautiana katika asili zao za kikabila, lugha, na desturi, hivyo wakaishi katika maeneo tofauti na kwa kiasi fulani wakiwa wametengwa.

Hata hivyo, kadiri walivyoenea katika sehemu mbalimbali za Italia, walianza kuwasiliana na mataifa mawili yaliyokuwa yakiishi huko wakati huo, Wagiriki na Waetruski. Wale wa mwisho, yaani Waetruska, walikaa kaskazini mwa jiji la Roma (wakihusisha sehemu za majimbo ya kisasa ya Lazio, Toscana, na Umbria) na walijenga ustaarabu uliostawi sana. Kufikia karne ya nane K.K., walikuwa wameanzisha miji kadhaa maarufu kama Tarquínia, Veii, na Volterra.

Hata hivyo, asili ya ustaarabu wa Waetruski bado haijulikani; yote yanayojulikana kuhusu wao yametokana na ushahidi wa akiolojia uliopatikana katika sehemu zao za makaburi (Necropolis). Kwa upande mwingine, Wagiriki pia walianza kujenga makazi yao nchini Italia katika kipindi hicho hicho, na kati ya miaka 750 na 550 K.K. waliunda makoloni yaliyokuwa yakijulikana kama Magna Grecia.