Nenda kwa yaliyomo

Haki za binadamu Mashariki ya Kati

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Silinda ya Koreshi ni tangazo la mfalme wa Uajemi Koreshi Mkuu, aliyetawala sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati. Utetezi wake wa uhuru wa kidini katika Milki yote ya Achaemenid umedaiwa kuwa tamko la kwanza la haki za binadamu.

Haki za binadamu Mashariki ya Kati zimeundwa na maendeleo ya kisheria na kisiasa ya sheria ya kimataifa ya haki za binadamu baada ya Vita Vikuu vya Pili vya Dunia, na matumizi yake katika Mashariki ya Kati. Ripoti ya Maendeleo ya Kibinadamu ya Umoja wa Mataifa ya 2004 [1] (AHDR) ilidai kwamba ingawa mila ya Kiarabu-Kiislamu ina umuhimu wa kipekee kwa mawazo ya ustawi wa binadamu, historia imethibitisha kwamba "hazikuwa zimeenea vya kutosha katika jamii kukuza utamaduni unaotegemea mkataba wa kisiasa na kuruhusu uhalali wa tofauti za maoni, mazungumzo na uhamishaji wa madaraka." [1] Masuala ya uhalali wa demokrasia katika eneo hilo na haki za binadamu ndiyo kiini cha changamoto zinazokabili jamii hiyo ya Mashariki ya kati hadi leo. [2]

Mfumo wa kisheria

[hariri | hariri chanzo]

Mnamo 1948, Misri, Iran na Pakistan zilisaini Azimio la Haki za Binadamu (UDHR). Saudi Arabia haikufanya hivyo, ikisema kwamba "ilishindwa kuzingatia muktadha wa kitamaduni na kidini wa nchi zisizo za Magharibi."[3]

Azimio la Kairo la Haki za Binadamu katika Uislamu lilipitishwa na nchi wanachama 45 wa Shirika la Ushirikiano wa Kiislamu (OIC) mnamo Agosti 1990. Tamko hili linadhoofisha haki nyingi ambazo UDHR inahakikisha zinazoruhusu nchi zote wanachama kufuata seti ya haki za binadamu kulingana na sheria ya Shari'a.[3] Kwa mfano, Kifungu cha 18 cha UDHR kinaweka kwamba kila mtu ana "haki ya uhuru wa dini, uhuru wa kubadilisha dini yake na uhuru wa kudhihirisha dini yake katika kufundisha, kutenda, kuabudu na kufuata." Kifungu cha 10 cha CDHRI kinaeleza kwamba "Ni marufuku kumlazimisha mtu kwa aina yoyote au kutumia umaskini wake au ujinga wake ili kumgeuza kuwa dini nyingine au kutoamini Mungu."[4][5]

Kamati ya Haki za Kibinadamu ya Kiarabu,[6] ilianzishwa mwaka wa 2009 ili kusimamia uzingatiaji wa Mkataba wa Kiarabu kuhusu Haki za Kibinadamu, ambao ulianza kutumika Machi 2017. Kuanzia mwanzoni mwa Oktoba 2009, mataifa kumi ya Kiarabu yaliidhinisha Mkataba wa Kiarabu kuhusu Haki za Binadamu. Hizi ni: Algeria, Bahrain, Jordan, Libya, Palestina, Qatar, Saudi Arabia, Syria, Falme za Kiarabu, Kufikia Februari 2012, Mataifa mengine manne yaliidhinisha Mkataba wa Kiarabu. Hizi zilikuwa: Iraq, Kuwait, Lebanon, na Sudan. Hati hii huunda mchakato ambapo kamati hupokea na kupitia ripoti za serikali na kutoa mapendekezo inavyofaa. Hati hii haitoi utaratibu wa malalamiko.

Kamati hiyo imekuwa na vikao vitatu ambapo imekuwa ikizingatia "mambo ya kiutaratibu ya kupanga kazi yake"

  1. 1 2 "Arab Human Development Report 2004: Towards Freedom in the Arab World" (PDF). 2004. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo (PDF) mnamo 2007-06-14. Iliwekwa mnamo 2016-05-29.
  2. "Human Rights In The Middle East: Questions Of Compatibility And Conflict". www.e-ir.info. 30 Machi 2011. Iliwekwa mnamo 5 Agosti 2016.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. 1 2 Dania Akkad (2012-12-10). "Human Rights: The Universal Declaration vs The Cairo Declaration - Middle East Centre". Middle East Centre -. Iliwekwa mnamo 2026-05-18.
  4. http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/eng.pdf
  5. "The organization of Islamic Confernce". www.oic-oci.org. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2006-10-14. Iliwekwa mnamo 2026-05-18.
  6. "Human Rights organizations and Arab Human Rights Committee engage in constructive dialogue". International Federation for Human Rights (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-18.