Haile Gerima
| Haile Gerima | |
|---|---|
 | |
| Amezaliwa | 4 Machi 1946 Gondar, Ethiopia |
| Uraia | Ethiopia |
| Kazi yake | Mtayarishaji filamu |
Haile Gerima (alizaliwa Gondar, Ethiopia, Machi 4, 1946[1]) ni mtengenezaji wa filamu anayeishi na kufanya kazi nchini Marekani. Yeye ni mwanachama anayeongoza wa harakati ya filamu ya LA Rebellion, ambayo pia inajulikana kama Shule ya Watengenezaji Filamu Weusi ya Los Angeles.[2] Tangu mwaka 1975, Haile amekuwa profesa wa filamu katika Chuo Kikuu cha Howard huko Washington, DC. Anajulikana zaidi kwa Filamu ya Sankofa (ya mwaka 1993), ambayo ilishinda tuzo mbili.
Maisha ya awali
[hariri | hariri chanzo]Gerima alizaliwa na kukulia Ethiopia. Baba yake alikuwa mwigizaji na mwandishi wa tamthilia, ambaye alisafiri katika sehemu za mashambani za Ethiopia akiigiza michezo ya kienyeji. Alikuwa ushawishi muhimu mapema. Amejadili athari zisizo na fahamu za uwakilishi wa ukoloni katika filamu ulikuwa naye akiwa mtoto: "..tukiwa watoto, tulijaribu kuigiza mambo tuliyokuwa tumeona kwenye sinema. Tulikuwa tukicheza wachunga ng'ombe na Wahindi kwenye milima karibu na Gondar...Tuliigiza majukumu ya mashujaa hawa, tukitambulishana na wachunga ng'ombe kuwashinda Wahindi. Hatukujihusisha na Wahindi hata kidogo na hatukutaka kamwe Wahindi washinde. Hata katika sinema za Tarzan, tungehamasishwa kabisa na shughuli za shujaa na kufuata hadithi kutoka kwa maoni yake, tukiwa tumenaswa kabisa na muundo wa hadithi. Wakati wowote Waafrika walipoingia kisiri nyuma ya Tarzan, tulikuwa tukipiga kelele, tukijaribu kumwonya kwamba 'wanakuja'"[3]
Gerima alihamia Chicago, Marekani mwaka wa 1967 kusoma masuala ya ukumbi wa sinema. Alijiandikisha katika madarasa ya uigizaji katika Shule ya Kuigiza ya Goodman huko Chicago. Alikutana na Teshome Gabriel huko Maine alipokuwa akifundisha Kiamhari kwa wafanyakazi wa kujitolea wa Peace Corps.[4] Kama alivyoiambia Los Angeles Times: "Nilipokua, nikitaka kufanya kazi katika ukumbi wa sinema haikuwahi kutokea kwangu kama ningeweza kuwa mtengenezaji wa filamu kwa sababu nililelewa kwenye sinema za Hollywood ambazo zilinituliza kuwa mtiifu. Utengenezaji wa filamu hauhimizwi au kuungwa mkono na serikali ya Ethiopia."[5] Alihisi kutokuwa huru na ukumbi wa sinema na alijiuzulu, anabainisha Francoise Pfaff kwa "majukumu ya chinichini katika tamthilia za Magharibi."
Mnamo 1970, alihamia California kuhudhuria Chuo Kikuu cha California ambapo alipata Shahada ya kwanza na Shahada ya Uzamili wa Sanaa Nzuri katika filamu. Alikuwa sehemu ya kizazi cha watengenezaji filamu weusi wapya ambao walijulikana kama Shule ya Los Angeles ya watengenezaji filamu Weusi, pamoja na Charles Burnett (Muuaji wa Kondoo), Jamaa Fanaka (Gereza), Ben Caldwell (mimi na mimi), Larry Clark na Julie Dash (Mabinti wa Vumbi).[2]
Kazi ya filamu
[hariri | hariri chanzo]Miaka ya 1970
[hariri | hariri chanzo]Kufikia wakati Haile alihitimu mwaka wa 1976, alikuwa ametengeneza filamu nne:[6] Hour Glass (1972); Mtoto wa Upinzani (1972); Bush Mama (1976); na Mirt Sost Shi Amit (pia inajulikana kama Mavuno: Miaka 3,000; ya mwaka 1976)
Filamu ya Bush Mama ya Gerima ya mwaka 1976 ni hadithi ya Dorothy na mumewe T.C., mkongwe wa Vietnam aliyeachishwa kazi ambaye alitarajia kukaribishwa kwa shujaa kurudi kwake. Anakamatwa na kufungwa kwa kosa ambalo hakufanya. Ulimwengu wao ni wa ustawi, ukosefu wa ajira wa kudumu, na kukata tamaa. Inashughulikia masuala ya ubaguzi wa rangi katika taasisi, ukatili wa polisi, na umaskini; mada ambazo zimebaki kuwa muhimu hadi leo.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Stigma and culture : last-place anxiety in Black America | WorldCat.org". search.worldcat.org (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-26.
- 1 2 From L.A. Hotbed, Black Filmmakers' Creativity Flowered (kwa American English), 2007-06-03, ISSN 0190-8286, iliwekwa mnamo 2026-05-26
- ↑ Kato, M. T. (2012-02-01). From Kung Fu to Hip Hop: Globalization, Revolution, and Popular Culture (kwa Kiingereza). State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-8063-2.
- ↑ "L.A. Rebellion : creating a new black cinema | WorldCat.org". search.worldcat.org (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-26.
- ↑ "Haile Gerima | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. Iliwekwa mnamo 2026-05-26.
- ↑ "'Sankofa': A Saga of Slavery Reaches the Big Screen : Movies: Haile Gerima hit a brick wall when trying to finance his story of a black woman, so he did it himself". Los Angeles Times (kwa American English). 1995-05-29. Iliwekwa mnamo 2026-05-26.