Nenda kwa yaliyomo

Folake Onayemi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru

Folake Oritsegbubemi Onayemi (4 Oktoba 1964 - 14 Februari 2024) alikuwa msomi wa fasihi wa Nigeria, Profesa wa Vitabu vya Zamani na Mkuu wa Idara ya Vitabu vya Zamani katika Chuo Kikuu cha Ibadan nchini Nigeria. Alikuwa mwanamke wa kwanza kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (PhD) katika Vitabu vya Zamani nchini Nigeria na ni mwanamke wa kwanza mweusi kuwa Profesa wa Vitabu vya Zamani katika Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara . Alikuwa mtaalamu wa fasihi, tamaduni, na hadithi za Kigiriki-Kirumi na Nigeria, hasa zinazohusiana na majukumu na uwakilishi wa wanawake.

Elimu

[hariri | hariri chanzo]

Folake Onayemi alizaliwa tarehe 4 Oktoba mwaka wa 1964, huko Ijebu-Jesa, nchini Nigeria. [1] Alisoma katika Chuo Kikuu cha Ibadan ili apate Shahada yake ya Kwanza katika Tamthilia za Zamani (ya mwaka 1986), ikifuatiwa na Shahada ya Uzamili (1990), Shahada ya Uzamivu ( MPhil ) (1997), na Shahada ya Uzamivu (PhD ) (mwaka wa 2001); alikuwa mwanamke wa kwanza kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (PhD) katika Tamthilia za Zamani nchini Nigeria, akiwa na tasnifu iitwayo Hofu ya Urembo wa Wanawake katika Tamthilia za Zamani na Kiafrika/ Kiyoruba . [2] [1] Wakati wa Shahada yake ya Uzamivu (PhD), alitumia muda kama msomi mgeni katika Chuo Kikuu cha Brown, Rhode Island . [2] [1]

Mapokezi

[hariri | hariri chanzo]

Utafiti wa Onayemi ulikuwa hasa katika uwanja wa tafiti za kulinganisha fasihi na utamaduni wa Kigiriki-Kirumi na nchi ya Nigeria au Kiafrika, eneo ambao yeye na wenzake huko Ibadan, akiwemo Olakunbi Olasope, walitoa mchango mkubwa sana. [3] [4] Kazi yake imeelezewa na mkufunzi Jo-Marie Claassen kama "mtazamo wa kipekee wa Kiafrika kuhusu Mambo ya Kale". [5] Kama mkufunzi wa haki za wanawake, alipinga kupunguzwa kwa wanawake hadi umbo la "chombo" - taswira ya kawaida katika hadithi za nchini Ulaya na katika bara la Afrika; pia alisisitiza wingi wa uzoefu wa wanawake. [6] [7]

Kazi zilizochaguliwa

[hariri | hariri chanzo]

Kilichomvutia zaidi Onayemi kilikuwa majukumu ya wanawake na uwakilishi wao katika fasihi na tamthilia, mada ambazo alichapisha katika vitabu viwili na makala nyingi, pamoja na kuchapisha masomo ya kulinganisha ya dini ya Kigiriki na Yoruba, na makala kuhusu jukumu la Classics kama taaluma katika utamaduni na jamii ya kisasa ya nchini Nigeria na bara la Afrika.

Vitabu

[hariri | hariri chanzo]
  • Onayemi, Folake (1999), Picha za Wanawake katika Tamthilia za Kirumi na Nigeria . Vitabu vya Oputoru. [8]
  • Onayemi, Folake (2004), Asili na Lugha ya Mapenzi katika Fasihi ya Kirumi na Kiafrika/Kiyoruba . Maktaba ya Matumaini ya Sanaa Huria Nambari 4. Ibadan: Machapisho ya Matumaini. [9]
  • Onayemi, Folake (2004), Utambulisho wa Kikabila, Dhana ya Urembo wa Kike na migogoro katika Programu ya Tamaduni za Kitamaduni na Kiafrika kuhusu Masomo ya Kikabila na Shirikisho (PEFS) Monograph Seva Mpya Nambari 12. [10]

Makala na sura za vitabu

[hariri | hariri chanzo]
  • Onayemi, Folake (1998), The Medea Complex katika Riwaya ya Kiyoruba ya Fagunwa katika Egbe Ifie na Dapo Adelugba (wahariri) Utamaduni na Hadithi za Kiafrika, Ibadan: Nyumba ya Uchapishaji ya Wakati wa Mwisho, uk. 188 – 205. [11]
  • Onayemi, Folake (1999), Mwanamke Mwingine katika Jamii za Kitamaduni na Kiyoruba katika Egbe Ifie (mh.) Kukabiliana na Utamaduni, Ibadan: Vitabu vya Opotoru, uk. 46 – 54.
  • Onayemi, Folake (2002), Nani Hutoa Kafara - Maelezo kwa Swali la Kigiriki kutoka kwa Mtazamo wa Kiyoruba, Storiae Letteratura 210, Roma. uk. 639–648. [12]
  • Onayemi, Folake (2002), Vitabu vya Zamani nchini Nigeria, Daedalus: Jarida la Zamani la Chuo Kikuu cha Afrika Kusini . Juz. 3 Nambari 2. [13]
  • Onayemi, Folake (2002), Wanawake na The Irrational katika Hadithi za Kigiriki na Kiyoruba za Kale, Jarida la Ibadan la Masomo ya Kibinadamu Nambari 11 na 12 uk. 79–89.
  • Onayemi, Folake (2002), Wanawake Dhidi ya Wanawake: Uhusiano wa Mama Mkwe na Binti-Mkwe katika Fasihi ya Kikale na Kiafrika katika Egbe Ifie (mh.) Karatasi za Heshima ya Tekena N. Tamuno Profesa Mstaafu akiwa na umri wa miaka 70. Ibadan: Vitabu vya Opoturu, uk. 138 – 148. [14]
  • Onayemi, Folake (2002), Picha ya Wanawake katika Mithali ya Kikale na Kiafrika na Misemo Maarufu, Jarida la Mafunzo ya Utamaduni Juz. 6 Nambari 1 uk. 114 – 133.
  • Onayemi, Folake (2002), Wanawake Jasiri katika Tamthilia za Kigiriki na Nigeria, Antigone na Tegonni, Jarida la Ibadan la Mafunzo ya Ulaya. Nambari 3 uk. 153 – 161. [15]
  • Onayemi, Folake (2002), Wanawake, Jinsia na Nguvu katika Tamthilia za Kitamaduni na Kinigeria: Lysistrata na Morountodun katika Akintunde na Labeodan (wahariri), Wanawake na Utamaduni wa Vurugu katika Afrika ya Jadi, Ibadan: Vitabu vya Sefer, uk. 41 – 51.
  • Onayemi, Folake (2003), Threptia na Sanjo: Malipo: Uhusiano wa Mzazi na Mtoto katika Tamaduni za Kale za Kigiriki na Kiafrika za Kiyoruba, Daedalus: Jarida la Classical la Chuo Kikuu cha Afrika Kusini . Juz. 4 Nambari 1. [16]
  • Onayemi, Folake (2004), Kupata Nafasi: Mapambano ya Wanawake kwa Mamlaka ya Kisiasa katika Jamii za Kale za Kirumi na Nigeria, Mapitio ya Historia ya Wanawake Uingereza [17]
  • Onayemi, Folake (2005), Uwakilishi wa Uongozi wa Wanawake katika Tamthilia ya Kigiriki cha Kale na Kiyoruba cha Kisasa: Wanawake wa Mkutano na Lagidigba. Katika Akintunde (mh.) Uongozi wa Wanawake: Muktadha wa Nigeria . Ibadan: Vitabu vya Sefer.
  • Onayemi, Folake (2006), Dhambi, Adhabu na Msamaha Katika Dini ya Kigiriki cha Kale: Tathmini ya Kiyoruba, Jarida la Falsafa na Utamaduni Juz. 3 (1) 2006: uk. 72–101. [18]
  • Onayemi, Folake & Nigel Henry (2007), Mbinu Mpya za Ubinadamu: Jukumu Muhimu la Vitabu vya Zamani, katika Sola Akirinade (mh.), Kufikiria Upya Ubinadamu Afrika (Kitivo cha Sanaa, Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo ), uk. 241–250.

Marejeo

[hariri | hariri chanzo]
  1. 1 2 3 "BIODATA OF PROFESSOR FOLAKE ORITSEGBUBEMI ONAYEMI" (PDF). University of Ibadan. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo (PDF) mnamo 23 Mei 2019. Iliwekwa mnamo 23 Mei 2019.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. 1 2 "Prof. Onayemi F. | Faculty of Arts, UI". arts.ui.edu.ng. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 23 Mei 2019. Iliwekwa mnamo 23 Mei 2019.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. ↑ Lambert, Michael (2014). "On rainbows and butterflies: The Classics, the Humanities, and Africa" (PDF). Acta Classica. 7: 1–15. doi:10.15731/AClass.057.01. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo (PDF) mnamo 3 Agosti 2019. Iliwekwa mnamo 23 Mei 2019.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  4. ↑ Giusti, Elena (1 Juni 2022). "Africa and the making of Classical literature: on decolonizing Greco-Roman literature syllabi". Bulletin of the Institute of Classical Studies. 65 (1): 67–78. doi:10.1093/bics/qbac001. ISSN 0076-0730. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 15 Februari 2024. Iliwekwa mnamo 15 Februari 2024.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. ↑ Masters, Samantha; Nzungu, Imkhitha; Parker, Grant (15 Oktoba 2022). (u)Mzantsi Classics: Dialogues in Decolonisation from Southern Africa. Liverpool University Press. uk. 88. ISBN 978-1-80207-913-5.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  6. ↑ Braun, Lesley Nicole (24 Januari 2023). Congo's Dancers: Women and Work in Kinshasa (kwa Kiingereza). University of Wisconsin Pres. uk. 16. ISBN 978-0-299-34030-8.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  7. ↑ Ifie, Egbe (1999). Coping with Culture (kwa Kiingereza). Oputoru Books. ku. ix. ISBN 978-978-34913-5-9.
  8. ↑ Onayemi, Folake (1999). Portraits of Women in Roman and Nigerian Drama (kwa Kiingereza). Oputoru Books. ISBN 978-978-34913-8-0.
  9. ↑ Onayemi, Folake (2004). Nature and Language of Love in Roman and African/Yoruba Literature. Ibadan: Hope Publications.
  10. ↑ Onayemi, Folake (2004). Ethnic Identity, the Concept of Female Beauty and Conflict in Classical and African Cultures (kwa Kiingereza). Programme on Ethnic and Federal Studies (PEFS).
  11. ↑ Onayemi, Folake (1998). "The Medea Complex in Fagunwa's Yoruba Novel". Katika Ifie, Egbe; Adelugba, Dapo (whr.). African Culture and Mythology. Ibadan: End-Time Publishing House. ku. 188–205.
  12. ↑ Onayemi, Folake (2002). "Who Sacrifices - An Explanation to the Greek Question from a Yoruba Point of view". Storiae Letteratura. 210: 639–648.
  13. ↑ Onayemi, Folake (2002). "Classics in Nigeria". Daedalus: University of South Africa Classical Journal. 3 (2).
  14. ↑ Onayemi, Folake (2002). "Women Against Women: The Mother-in-law and Daughter- in-law Relationship in Classical and African Literature". Katika Ifie, Egbe (mhr.). Papers in Honour of Tekena N. Tamuno Professor Emeritus at 70. Ibadan: Opoturu Books. ku. 138–148.
  15. ↑ Onayemi, Folake (2002). "Courageous Women in Greek and Nigerian Drama, Antigone and Tegonni". Ibadan Journal of European Studies. 3: 153–161.
  16. ↑ Onayemi, Folake (2003). "Threptia and Sanjo: The Pay Back: Parent-Child Relationship in Ancient Greek and African Yoruba Cultures". Daedalus: University of South Africa Classical Journal. 4 (1).
  17. ↑ Onayemi, Folake (2004). "Finding a Place: women's struggle for political authority in Classical and Nigerian societies". Women's History Review. 16 (3): 297–309. doi:10.1080/09612020601022071. ISSN 0961-2025. S2CID 145653731.
  18. ↑ Onayemi, Folake (2006). "Sin, Punishment And Forgiveness In Ancient Greek Religion: A Yoruba Assessment". Journal of Philosophy and Culture. 3 (1): 72–101.

Viungo vya nje

[hariri | hariri chanzo]
Rudishwa kutoka "https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Folake_Onayemi&oldid=1509512"