Eneo la Mlima Kenya


Eneo la Mlima Kenya (kwa kawaida huitwa Murima, maana yake "Mlima" kwa lugha ya Kikuyu) ni eneo la kijiografia na kitamaduni lililoko katika sehemu ya kati ya Kenya, linalozunguka Mlima Kenya. Eneo hili linajumuisha kaunti 10: Embu, Nyeri, Kirinyaga, Meru, Tharaka-Nithi, Kiambu, Laikipia, Nyandarua, na pia Nakuru, kutokana na siasa za kijiografia za Kenya. Miji mikuu katika eneo hili ni pamoja na Nakuru na Thika, ambapo Nakuru ni mojawapo ya miji mikubwa zaidi nchini. Kufikia mwaka wa 2025, eneo hili linakadiriwa kuwa na watu takriban milioni 11, ambao wengi wao ni wa makabila ya Kiantu wa Nyanda za Juu, hasa jamii za Wagikuyu, Waembu, Wameru, Wambeere, na Watharaka.
Eneo la Mlima Kenya linachukuliwa kuwa mojawapo ya maeneo yaliyoendelea zaidi kijamii na kiuchumi nchini Kenya, likishika nafasi ya pili baada ya jiji kuu, Nairobi. Linachangia kwa kiasi kikubwa katika uchumi wa nchi kutokana na uzalishaji wake mkubwa wa kilimo, miundombinu iliyokamilika vizuri, na ushawishi wake wa kisiasa. Eneo hili linajulikana kwa uzalishaji wa chai, kahawa, na mazao ya bustani, na mtandao wake wa barabara pamoja na huduma za umma ni miongoni mwa zilizoendelea zaidi nje ya Nairobi.[1]
Demografia
[hariri | hariri chanzo]Idadi ya Watu
[hariri | hariri chanzo]| Mwaka | Idadi ya Watu (kwa Mamilioni) | Kiwango cha Ukuaji |
|---|---|---|
| 2020 | 11.010 | – |
| 2021 | 11.189 | 1.63 % |
| 2022 | 11.369 | 1.61 % |
| 2023 | 11.548 | 1.57 % |
| 2024 | 11.729 | 1.57 % |
| 2025 | 11.909 | 1.53 % |
| 2030 | 12.800 | 1.50 % |
Mnamo 2025, idadi ya watu katika Eneo la Mlima Kenya ni 11.909 miliyoni, ongezeko la 1.83 % kutoka 2024. Kiambu ina wakazi wengi zaidi (2.7 miliyoni), ikifuatiwa na Nakuru (2.4 miliyoni). Kaunti hizi mbili pia zilionyesha ukuaji mkubwa zaidi wa idadi, wakati Tharaka-Nithi na Kirinyaga zilikuwa na ukuaji mdogo zaidi (0.95 % na 0.91 % mtawalia).

| Kaunti | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2030 (makisio) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eneo la Mlima Kenya | 11,010 | 11,189 | 11,369 | 11,548 | 11,729 | 11,909 | 12,800 | |
| 1 | Kiambu | 2,501 | 2,552 | 2,602 | 2,653 | 2,704 | 2,754 | 3,006 |
| 2 | Nakuru | 2,202 | 2,251 | 2,299 | 2,348 | 2,397 | 2,445 | 2,690 |
| 3 | Meru | 1,565 | 1,586 | 1,606 | 1,626 | 1,646 | 1,666 | 1,765 |
| 4 | Murang'a | 1,077 | 1,088 | 1,100 | 1,112 | 1,124 | 1,136 | 1,194 |
| 5 | Nyeri | 810 | 818 | 827 | 835 | 844 | 853 | 895 |
| 6 | Nyandarua | 657 | 670 | 683 | 696 | 708 | 721 | 783 |
| 7 | Kirinyaga | 637 | 642 | 648 | 653 | 658 | 664 | 690 |
| 8 | Embu | 629 | 635 | 642 | 648 | 655 | 662 | 692 |
| 9 | Laikipia | 529 | 539 | 550 | 561 | 572 | 583 | 639 |
| 10 | Tharaka-Nithi | 403 | 408 | 412 | 416 | 421 | 425 | 446 |
Dini
[hariri | hariri chanzo]Ukristo ndiyo dini kuu katika Mlima Kenya (96 % ya wafuasi). Kati ya madhehebu yake, Uprotestanti ndio kubwa zaidi (36 %), hasa katika Meru na Tharaka-Nithi (zaidi ya 40 %). Makanisa ya Uinjilisti na Kanisa Katoliki yanafuata (takriban 23 %), na Makanisa ya Kiafrika yalishiriki 8 %. Uislamu ni dini ndogo (0.78 %), na 1.73 % hawana dini, hasa katika Laikipia na Nakuru. [2]
| Kaunti | Wakristo | Waprotestanti | Wakatoliki | Wainjilisti | Makanisa ya Kiafrika | Waortodhoksi | Wakristo wengine | Uislamu | Uhindu | Waamini wa Dini za Jadi | Dini nyingine | Wasio na Dini / Waasi wa Dini | Sijui | Haikutajwa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mlima Kenya | 96.06 % | 36.50 % | 22.84 % | 23.73 % | 8.01 % | 0.59 % | 4.38 % | 0.78 % | 0.04 % | 0.19 % | 1.03 % | 1.73 % | 0.16 % | 0.01 % |
| Embu | 97.39 % | 36.62 % | 26.98 % | 22.71 % | 8.43 % | 0.60 % | 2.06 % | 0.47 % | 0.02 % | 0.06 % | 0.81 % | 1.14 % | 0.11 % | 0.01 % |
| Kiambu | 96.66 % | 36.74 % | 24.51 % | 21.86 % | 7.79 % | 0.74 % | 5.01 % | 0.89 % | 0.05 % | 0.13 % | 0.81 % | 1.28 % | 0.16 % | 0.02 % |
| Kirinyaga | 97.94 % | 39.73 % | 29.61 % | 20.19 % | 5.63 % | 0.38 % | 2.40 % | 0.40 % | 0.03 % | 0.04 % | 0.55 % | 0.92 % | 0.12 % | 0.01 % |
| Laikipia | 92.22 % | 29.71 % | 28.75 % | 21.15 % | 6.86 % | 0.32 % | 5.42 % | 1.65 % | 0.04 % | 1.39 % | 1.41 % | 3.05 % | 0.24 % | 0.01 % |
| Meru | 96.26 % | 40.06 % | 20.40 % | 23.82 % | 8.42 % | 0.62 % | 2.96 % | 0.82 % | 0.02 % | 0.13 % | 1.23 % | 1.37 % | 0.15 % | 0.02 % |
| Murang’a | 97.63 % | 39.42 % | 24.68 % | 19.70 % | 9.86 % | 0.49 % | 3.49 % | 0.35 % | 0.01 % | 0.09 % | 0.73 % | 1.09 % | 0.09 % | 0.01 % |
| Nakuru | 93.69 % | 32.85 % | 16.31 % | 30.23 % | 7.19 % | 0.57 % | 6.53 % | 1.19 % | 0.08 % | 0.21 % | 1.43 % | 3.16 % | 0.23 % | 0.01 % |
| Nyandarua | 95.94 % | 30.46 % | 17.13 % | 30.69 % | 11.15 % | 0.58 % | 5.92 % | 0.15 % | 0.01 % | 0.11 % | 1.38 % | 2.31 % | 0.09 % | 0.01 % |
| Nyeri | 97.75 % | 37.96 % | 27.95 % | 19.27 % | 9.09 % | 0.63 % | 2.84 % | 0.60 % | 0.02 % | 0.08 % | 0.61 % | 0.81 % | 0.13 % | 0.00 % |
| Tharaka-Nithi | 97.39 % | 44.02 % | 27.67 % | 17.90 % | 4.79 % | 0.68 % | 2.33 % | 0.19 % | 0.00 % | 0.06 % | 1.04 % | 1.14 % | 0.16 % | 0.02 % |
Maendeleo ya Binadamu
[hariri | hariri chanzo]Kielezo cha Maendeleo ya Binadamu ya Eneo la Mlima Kenya ilikuwa 0.643 mwaka 2023, juu ya wastani wa kitaifa (0.601) mwaka huo. Nyeri, Kiambu na Embu zilikuwa na HDI zaidi ya 0.65; Murang’a na Tharaka-Nithi zilikuwa na HDI chini sana (~ 0.62).
| Nafasi | Kaunti | HDI |
|---|---|---|
| 1 | Nyeri | 0.678 |
| 2 | Kiambu | 0.663 |
| 3 | Embu | 0.650 |
| 4 | Kirinyaga | 0.646 |
| Eneo la Mlima Kenya | 0.643 | |
| 5 | Nakuru | 0.641 |
| 6 | Nyandarua | 0.637 |
| 7 | Laikipia | 0.635 |
| 8 | Meru | 0.632 |
| 9 | Tharaka-Nithi | 0.626 |
| 10 | Murang’a | 0.625 |
Watu Mashuhuri
[hariri | hariri chanzo]- Jomo Kenyatta – Rais wa Kwanza wa Kenya
- Wangari Maathai – Mshindi wa Tuzo ya Nobel na Mwanamazingira
- Dedan Kimathi – Kiongozi wa Mau Mau
- Mwai Kibaki – Rais wa Tatu wa Kenya
- Uhuru Kenyatta – Rais wa Nne wa Kenya
- Ngũgĩ wa Thiong’o – Mwandishi wa Riwaya na Mtetezi wa Ukombozi wa Fikra
- Musa Mwariama – Jenerali wa Mau Mau
- Martha Karua – Mwanasiasa na Waziri wa Zamani wa Sheria
- Rigathi Gachagua – Naibu Rais wa awali
- Simon Gicharu – Mwanzilishi wa Chuo Kikuu cha Mlima Kenya.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Mt Kenya region counties" (kwa Kiingereza). Tuko. Iliwekwa mnamo 2025-06-29.
- ↑ "Religious Affiliation in Kenya by County" (PDF) (kwa Kiingereza). Africa Check. Iliwekwa mnamo 2025-06-19.