Emily Stowe
| Emily Howard Stowe | |
Emily Howard Stowe mnamo mwaka 1870. | |
| Amezaliwa | 1 Mei 1831 Norwich, Ontario, Kanada |
|---|---|
| Amekufa | 30 Aprili 1903 (umri 71) Toronto, Ontario, Kanada |
| Nchi | Kanada |
| Majina mengine | Emily Jennings |
| Kazi yake | Daktari, mwalimu, mwanaharakati |
Emily Howard Stowe (1 Mei 1831 – 30 Aprili 1903) alikuwa daktari wa kwanza mwanamke kufanya kazi nchini Kanada, mwanaharakati wa haki za wanawake, na mmoja wa waasisi wa harakati za kudai haki ya wanawake kupiga kura (suffrage movement) nchini humo. Alipambana na vikwazo vingi vya kijamii na kisheria ili kuruhusiwa kusomea utabibu, jambo ambalo lilikuwa haramu kwa wanawake wakati huo.[1]
Maisha ya awali na elimu
[hariri | hariri chanzo]Emily alizaliwa Norwich, Ontario. Alianza kazi kama mwalimu akiwa na umri wa miaka 15 na akawa mwanamke wa kwanza nchini Kanada kuwa mwalimu mkuu wa shule ya umma mnamo 1854.
Baada ya kuolewa na John Stowe na kupata watoto watatu, mume wake aliugua ugonjwa wa kifua kikuu (tuberculosis), jambo lililomfanya Emily atake kusomea udaktari. Hata hivyo, vyuo vyote vya Kanada vilikataa kumpokea kwa sababu ya jinsia yake. Alilazimika kwenda kusoma katika chuo cha tiba cha New York Medical College for Women nchini Marekani, ambako alihitimu mwaka 1867.[2]
Kazi ya tiba na changamoto za kisheria
[hariri | hariri chanzo]Aliporejea Toronto, alifungua kliniki yake lakini serikali ilikataa kumpa leseni rasmi ya udaktari kwa zaidi ya miaka kumi. Alifanya kazi "kinyume cha sheria" hadi mwaka 1880, ambapo Baraza la Madaktari la Ontario lilimpa leseni rasmi, na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza kutambuliwa kisheria kama daktari nchini Kanada.
Harakati za haki za wanawake
[hariri | hariri chanzo]Emily Stowe aliamini kuwa elimu na afya ya wanawake haziwezi kuboreka bila wao kuwa na nguvu ya kisiasa.
- Toronto Women's Literary Club: Mnamo 1877, alianzisha kikundi hiki ambacho kilionekana kama kikundi cha usomaji vitabu, lakini kwa siri kilikuwa kikipanga mikakati ya kudai haki ya kupiga kura.
- Chuo cha Tiba cha Wanawake: Mnamo 1883, alisaidia kuanzisha Chuo cha Tiba cha Wanawake (Woman's Medical College) mjini Toronto ili wasichana wengine wasihitaji kwenda nje ya nchi kusomea udaktari.[3]

Kifo na urithi
[hariri | hariri chanzo]Emily Stowe alifariki mnamo 1903, miaka 14 kabla ya wanawake wa Ontario kupata haki ya kupiga kura, harakati alizozipigania maisha yake yote. Leo hii, shule nyingi na taasisi za afya nchini Kanada zimepewa jina lake kwa heshima ya ujasiri wake wa kuvunja miiko na kufungua milango kwa wanawake katika fani ya sayansi.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Emily Stowe Biography". The Canadian Encyclopedia. Iliwekwa mnamo 7 Aprili 2026.
- ↑ "Famous Canadian Physicians: Dr. Emily Howard Stowe". Library and Archives Canada. Iliwekwa mnamo 7 Aprili 2026.
- ↑ "Biography of Emily Howard Jennings (Stowe)". Dictionary of Canadian Biography. Iliwekwa mnamo 7 Aprili 2026.