Emelda A Okiro
Emelda Aluoch Okiro (alizaliwa mwaka wa 1977) na ni mtafiti wa afya ya umma wa nchini wa Kenya ambaye ni kiongozi wa Kitengo cha Afya cha Idadi ya Watu katika mpango wa Taasisi ya Utafiti wa Matibabu ya Kenya - Wellcome Trust nchini Kenya . Anatafuta kuelewa viashiria vya mabadiliko ya afya na kutathmini upatikanaji wa taarifa za afya. Yeye ni Mwanachama wa Chuo cha Sayansi cha Afrika .
Maisha ya awali na elimu
[hariri | hariri chanzo]Okiro alizaliwa Kenya, mmoja katika familia ya watoto tisa. [1] Alisoma nchini Nairobi na Kitale . [1] Alikuwa mwanafunzi aliyemaliza masomo yake ya shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Egerton, ambapo alisomea biokemia na kemia. [1] Alimaliza utafiti wake wa udaktari kati ya Chuo Kikuu Huria na Chuo Kikuu cha Warwick, akisoma virusi vya upumuaji vya syncytial (RSV) na jinsi vinavyosambazwa katika kaya na jamii. [2] Alikusanya data huko Kilifi, ambapo karibu watoto wachanga elfu ishirini kwa mwaka hulazwa hospitalini kutokana na kupata ugonjwa wa nimonia inayosababishwa na RSV. [1] Alionyesha kuwa sampuli za mate zinaweza kutumika kugundua RSV, ambayo ingeepuka hitaji la sampuli za damu. [1] Baada ya kupata udaktari wake, alihamia Chuo Kikuu cha Nairobi, ambapo alifanya kazi kwenye kitengo cha malaria. Alisoma jinsi plasmodium falciparum ilivyotofautiana katika maeneo yenye magonjwa tofauti na malaria. [3] Alihamia Taasisi ya Vipimo na Tathmini ya Afya katika Chuo Kikuu cha Washington, ambapo alifanya kazi katika mradi wa Access, Bottlenecks, Costs and Equity (ABCE). [4]
Utafiti na kazi
[hariri | hariri chanzo]Okiro alifanya kazi kama afisa wa programu katika Wakfu wa Bill & Melinda Gates, ambapo alikuwa katika Timu ya Afya ya Kimataifa. Alisoma athari za kudhibiti ugomjwa wa malaria na programu za kupunguza makali ya virusi vya ugonjwa wa ukimwi, [5] na alikuwa na jukumu la kuanzisha na kuratibu Muungano wa Uundaji kwa Mifumo ya ugonjwa wa Malaria. [3] Aliweka Wakfu huo kufanya kazi katika Maabara ya Utafiti ya Philips barani Afrika. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2022)">nukuu inahitajika</span> ]
Okiro aliteuliwa katika Kitengo cha Afya na Idadi ya Watu katika Taasisi ya Utafiti wa Matibabu ya nchini Kenya - Wellcome Trust mnamo mwaka wa 2016. [6] Alifanyia uchunguzi ugonjwa wa malaria, na anafanya kazi ya kuimarisha matumizi ya data ya afya katika kutengeneza sera. [7] Anavutiwa na tofauti za anga za kuishi kwa watoto kote nchini Kenya. [3] Alichaguliwa katika Chuo cha Sayansi cha Afrika mnamo mwaka wa 2020. [5]
Mnamo mwaka wa 2022, Okiro alikuwa mmoja wa watafiti watano wa Kiafrika waliopewa Ushirika wa Utafiti wa Wazee wa Wellcome Trust. [8] Mwaka huo aliteuliwa pia na kuwa profesa. [9]
Machapisho yaliyochaguliwa
[hariri | hariri chanzo]- Wendy P O'Meara; Phillip Bejon; Tabitha W Mwangi; Emelda A Okiro; Norbert Peshu; Robert W. Snow; Charles R J C Newton; Kevin Marsh (1 November 2008). "Effect of a fall in malaria transmission on morbidity and mortality in Kilifi, Kenya". The Lancet. 372 (9649): 1555–1562. doi:10.1016/S0140-6736(08)61655-4. ISSN 0140-6736. PMC 2607008. PMID 18984188. Wikidata Q37023420.
Simon I Hay; Emelda A Okiro; Peter W Gething; Anand P Patil; Andrew J Tatem; Carlos A Guerra; Robert W Snow (June 2010). "Estimating the Global Clinical Burden of Plasmodium falciparum Malaria in 2007". PLOS Medicine. 7 (6): e1000290. doi:10.1371/JOURNAL.PMED.1000290. ISSN 1549-1277. PMC 2885984. PMID 20563310. Wikidata Q17485684 CS1 maint: article number as page number (link) Emelda A Okiro; Simon Iain Hay; Priscilla W Gikandi; Shahnaaz K Sharif; Abdisalan M Noor; Norbert Peshu; Kevin Marsh; Robert W. Snow (15 November 2007). "The decline in paediatric malaria admissions on the coast of Kenya". Malaria Journal. 6: 151. doi:10.1186/1475-2875-6-151. ISSN 1475-2875. PMC 2194691. PMID 18005422. Wikidata Q36372814.
Maisha ya kibinafsi
[hariri | hariri chanzo]Okiro yuko katika Bodi ya Ushauri ya Kimataifa ya The Lancet . [10]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- 1 2 3 4 5 "DR EMELDA OKIRO: Pioneer of the saliva test". The East African (kwa Kiingereza). 2020-07-06. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ Okiro, Emelda A.; Ngama, Mwanajuma; Bett, Ann; Nokes, D. James (2012-12-26). "The Incidence and Clinical Burden of Respiratory Syncytial Virus Disease Identified through Hospital Outpatient Presentations in Kenyan Children". PLOS ONE. 7 (12) e52520. Bibcode:2012PLoSO...752520O. doi:10.1371/journal.pone.0052520. ISSN 1932-6203. PMC 3530465. PMID 23300695.
- 1 2 3 "Emelda Okiro | LINK malaria". web-archive.lshtm.ac.uk. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ "Health Service Provision in Kenya: Assessing Facility Capacity, Costs of Care, and Patient Perspecti by Institute for Health Metrics and Evaluation - Issuu". issuu.com (kwa Kiingereza). 2 Oktoba 2014. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - 1 2 "Emelda Okiro | The AAS". www.aasciences.africa. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2022-11-19. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ "Emelda Okiro". www.tropicalmedicine.ox.ac.uk (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ "Dr". tdr.who.int (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ Admin (2022-04-14). "Celebrating Dr. Emelda Okiro". KEMRI (kwa Kiingereza (Uingereza)). Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2022-11-19. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ "Congratulations to our new Associate Professors — Centre for Tropical Medicine and Global Health". www.tropicalmedicine.ox.ac.uk (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2022-11-19.
- ↑ "International Advisory Board". www.thelancet.com. Iliwekwa mnamo 2022-11-19.