Dzeliwe wa Eswatini

Inkhosikati LaShongwe (alizaliwa Dzeliwe Shongwe; 1927 – 2003) alikuwa Malkia Mtawala wa Eswatini kuanzia 21 Agosti 1982 hadi 9 Agosti 1983. Alikuwa mke wa Mfalme Sobhuza II wa Eswatini, na walipata mtoto mmoja, Prince Khuzulwandle Dlamini.

Baada ya kifo cha mume wake mnamo Agosti 1982, Bunge la Kifalme lilimteua Dzeliwe kuwa Malkia Mtawala, na Prince Sozisa Dlamini kama “Mtu Aliyeidhinishwa,” au mshauri wa mtawala, hadi Prince Makhosetive, aliyeteuliwa na mfalme kama mrithi wake, afikie umri wa miaka 18. Liqoqo (baraza la kitamaduni la ushauri) liliunga mkono utawala wake, lakini hivi karibuni kulizuka migongano kati ya Waziri Mkuu wake, Mabandla Dlamini, na wajumbe wengine wa Bunge waliokuwa wakiongozwa na Prince Mfanasibili wa Eswatini. Migongano hii iliendelea hadi 25 Machi 1983, ambapo Prince Mabandla alibadilishwa na Prince Bhekimpi Dlamini. Malkia Dzeliwe alipinga uamuzi huu, jambo ambalo lilisababisha kuondolewa kwake kutoka wadhifa wa utawala, na nafasi yake kuchukuliwa na Ntfombi wa Eswatini (mama wa Prince Makhosetive) mwishoni mwa mwaka huo.

Prince Makhosetive alitawazwa rasmi tarehe 25 Aprili 1986 kama Mfalme Mswati III wa Eswatini. Mnamo Mei ya mwaka huo, Mswati alivunja Liqoqo, akijaza mamlaka yake na kuunda upya serikali. Mnamo Mei 1987, watu kumi na wawili walishitakiwa kwa uchochezi na uhaini kuhusiana na kuondolewa kwa Malkia Mtawala Dzeliwe mnamo 1983. Mfalme Mswati alianzisha mahakama maalum kushughulikia kesi hizi, ambapo washtakiwa hawakuwa na haki ya kupata uwakilishi wa kisheria. Mnamo Machi 1988, walihukumiwa, ingawa waliachiwa huru mnamo Julai.

Zaidi ya hayo, kati ya mwaka 1981 na 1985, Malkia Dzeliwe pia alishikilia nafasi ya Rais Mwenza wa Bunge la Kitaifa.

Inkhosikati Dzeliwe alifariki mwaka 2003.

Marejeo

Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Dzeliwe wa Eswatini kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.