Nenda kwa yaliyomo

Charlotte Perkins Gilman

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru

Makala hii ina dalili ya kutungwa kwa kutegemea programu ya kompyuta kama vile "Google translation" au "wikimedia special:content translation" bila masahihisho ya kutosha. Watumiaji wanaombwa kuchunguza tena lugha, viungo na muundo wake. Wakiridhika na hali yake wanaweza kuondoa kigezo hiki kinachoonekana kwenye dirisha la kuhariri juu ya matini ya makala kwa kutumia alama za {{tafsiri kompyuta}} .

Charlotte Anna Perkins Gilman (/ˈɡɪlmən/; aliyezaliwa Perkins; 3 Julai 186017 Agosti 1935), ambaye pia alijulikana kwa jina lake la kwanza la ndoa Charlotte Perkins Stetson, alikuwa mwanabinadamu wa Kimarekani, mwandishi wa riwaya, mwandishi, mhadhiri, mwanasosholojia wa mapema, mtetezi wa mageuzi ya kijamii, na mfuasi wa nadharia ya eugenics. Alikuwa mwanafeministi wa kiutopia na aliwahi kuwa mfano wa kuigwa kwa vizazi vijavyo vya wanafeministi kwa sababu ya dhana zake zisizo za kawaida na mtindo wake wa maisha. Kazi zake zililenga zaidi suala la jinsia, hasa mgawanyo wa kazi kwa misingi ya jinsia katika jamii, na tatizo la utawala wa wanaume. Ameingizwa katika Jumba la Umaarufu la Wanawake la Kitaifa. Kazi yake inayokumbukwa zaidi leo ni hadithi yake fupi ya nusu-tawasifu "The Yellow Wallpaper", ambayo aliiandika baada ya kupatwa na hali kali ya psychosis baada ya kujifungua.[1]

Charlotte Perkins Gilman alizaliwa tarehe 3 Julai 1860, huko Hartford, Connecticut, kwa Mary Fitch Westcott na Frederic Beecher Perkins. Alikuwa na kaka mmoja tu, Thomas Adie, ambaye alikuwa mkubwa kuliko yeye kwa miezi kumi na nne, kwa sababu daktari alimshauri Mary Perkins kwamba anaweza kufariki ikiwa atazaa watoto wengine. Wakati wa utoto wa Charlotte, baba yake alihama na kuwaacha mke wake na watoto, na sehemu iliyobaki ya maisha yake ya utotoni aliyatumia katika umaskini.[2]

Kwa kuwa mama yao hakuweza kuitunza familia peke yake, familia ya Perkins mara nyingi ilikuwa ikitembelea shangazi za baba yake, yaani Isabella Beecher Hooker, mwanaharakati wa haki za wanawake kupiga kura; Harriet Beecher Stowe, mwandishi wa "Uncle Tom's Cabin"; na Catharine Beecher, mwanafunzi wa elimu. Elimu yake ilikuwa ya hitilafu: alihudhuria shule saba tofauti, kwa jumla ya miaka minne tu, ambayo ilimalizika alipokuwa na umri wa miaka kumi na tano. Mama yake hakuwa mwenye kumudu shauku kwa watoto wake. Ili kuwazuia wasiumie kama alivyokuwa yeye, aliwakataza watoto wake kuunda urafiki wa karibu au kusoma hadithi za kubuniwa. Katika tawasifu yake, "The Living of Charlotte Perkins Gilman," Gilman aliandika kwamba mama yake alionyesha upendo tu wakati alipofikiri kwamba binti yake mdogo alikuwa amelala. Ingawa aliishi maisha ya utotoni ya upweke wa umaskini na kutengwa, bila kujua alijiandaa kwa maisha yaliyokuwa mbele yake kwa kutembelea mara kwa mara maktaba ya umma na kujisomea fizikia, fasihi, historia (hasa ustaarabu wa kale) peke yake. Upendo wa baba yake kwa fasihi ulimshawishi, na miaka kadhaa baadaye alimudu kuwasiliana naye na kumudu orodha ya vitabu ambavyo alihisi vingemfaa kusoma.

Sehemu kubwa ya ujana wa Gilman ilitumika huko Providence, Rhode Island. Marafiki wake wengi walikuwa wanaume, na hakuona aibu, kwa wakati wake, kujiita "mwanamke wa kiume".[3]

Akili yake ya asili na upana wa maarifa yake daima ziliwavutia walimu wake, ambao walikatishwa tamaa naye kwa sababu alikuwa mwanafunzi dhaifu. Somo lake alilopenda zaidi lilikuwa "falsafa ya asili", hasa yale ambayo baadaye yangejulikana kama fizikia. Mnamo 1878, akiwa na umri wa miaka kumi na nane, alijiandikisha katika masomo katika Shule ya Ubunifu ya Rhode Island kwa msaada wa kifedha kutoka kwa baba yake ambaye hakuwa karibu naye, na baadaye akajitegemea kama msanii wa kadi za biashara. Alikuwa mwalimu wa kibinafsi, na aliwahimiza wengine kupanua ubunifu wao wa kisanii. Pia alikuwa mchoraji.[4][5][6][7][8][9]

  1. "Charlotte Perkins Gilman". Encyclopaedia Britannica. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo Juni 23, 2018. Iliwekwa mnamo Agosti 21, 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. "Gilman, Charlotte Perkins". National Women's Hall of Fame (kwa American English). Iliwekwa mnamo 2022-04-30.
  3. "Charlotte Perkins Gilman: The Lost Letters to Martha Luther Lane" (PDF). betweenthecovers.com. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo (PDF) mnamo Februari 14, 2020. Iliwekwa mnamo Februari 13, 2020.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  4. "Channing, Grace Ellery, 1862–1937. Papers of Grace Ellery Channing, 1806–1973: A Finding Aid". Harvard University Library. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2025-02-17. Iliwekwa mnamo Machi 24, 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. Knight, Diaries, 408.
  6. Davis, Cynthia (Desemba 2005). "Love and Economics: Charlotte Perkins Gilman on "The Woman Question"" (PDF). ATQ (The American Transcendental Quarterly). 19 (4): 242–248. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo (PDF) mnamo Agosti 9, 2017. Iliwekwa mnamo Novemba 25, 2018.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  7. Harrison, Pat (Julai 3, 2013). "The Evolution of Charlotte Perkins Gilman". Radcliffe Magazine. Harvard University. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo Novemba 25, 2018. Iliwekwa mnamo Novemba 25, 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  8. Gale, Cengage Learning (2016). A Study Guide for Charlotte Perkins Gilman's "Herland". Gale, Cengage Learning. uk. Introduction 5. ISBN 9781410348029.
  9. "The Yellow Wall-paper". The Feminist Press. Iliwekwa mnamo Agosti 26, 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
Makala hii kuhusu mwandishi fulani bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Charlotte Perkins Gilman kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.