Anna Gréki
Colette Anna Grégoire (anayejulikana kama Anna Gréki; 14 Machi 1931 – 6 Januari 1966) alikuwa mshairi wa Algeria mwenye asili ya Kifaransa. Aliolewa na Mualgeria, alijitambulisha kama Mualgeria, na alihusika katika harakati za kupigania uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa. Kazi zake zinaonesha mapenzi yake kwa Milima ya Aurès alikokulia, pamoja na msimamo wake thabiti wa kisiasa.
Maisha
[hariri | hariri chanzo]Colette Anna Grégoire alizaliwa tarehe 14 Machi 1931 huko Batna, Algeria. Alikulia katika mji mdogo wa Menaâ, uliopo katika Milima ya Aurès, ndani ya jamii ya Waberberi wa Wachaoui.[1] Alitoka katika familia ya kizazi cha tatu ya Pied-Noir nchini Algeria, na alikuwa mtoto wa pekee wa wazazi waliokuwa walimu wenye mitazamo ya maendeleo waliokuwa wamejumuika kwa karibu na utamaduni wa Kiislamu.[2] Baba yake alikuwa mwalimu wa shule ya msingi.[3] Alitambua mapema ubaguzi na dhuluma za mfumo wa kikoloni.[2] Katika ujana wake alipitia umaskini mkubwa, lakini alisaidiwa na jamii iliyomzunguka.[1]
Colette Grégoire alisoma katika chuo kikuu mjini Paris, lakini alirejea Algeria kabla ya kuhitimu ili kushiriki katika harakati za uhuru.[3] Alijiunga na Chama cha Kikomunisti cha Algeria (PCA).[4] Mwaka 1955 alikuwa mwanachama wa chama hicho wakati kilipokuwa kimepigwa marufuku.[2] Pia alipigania haki sawa kwa wanawake.[2] Alikamatwa Aprili 1957 na kufungwa Algiers katika gereza la Barberousse.[2][3] Wanawake waliokuwa humo walipigwa, kunyanyaswa na kuteswa kwa maji na umeme.[5] Baadaye alipelekwa katika kambi ya wafungwa, na mwaka 1958 alifukuzwa nchini, huenda kutokana na asili yake ya Kifaransa.[4][1]
Colette Grégoire aliolewa mwaka 1960.[2] Mumewe alikuwa Mualgeria aliyeitwa Melki. Jina lake la kalamu Anna Gréki linatokana na majina yao ya ukoo.[1] Baada ya uhuru mwaka 1962, alirejea Algeria.[2] Mwaka 1963 alikuwa miongoni mwa Wazungu wachache waliokosoa ubaguzi katika sheria iliyotaka wazazi wote wawili wawe wa ukoo wa baba aliyezaliwa Algeria na wawe Waislamu.[2] Mwaka 1965 alipata shahada ya kwanza katika Fasihi ya Kifaransa na kuwa mwalimu wa shule ya sekondari mjini Algiers.[2] Alifundisha katika Lycée Abdelkader.[4]
Kifo
[hariri | hariri chanzo]Colette Grégoire alifariki tarehe 6 Januari 1966 wakati wa kujifungua, akiwa na umri wa miaka 34.[2][3]
Kazi
[hariri | hariri chanzo]Mashairi ya Anna Gréki yanaakisi mapenzi yake kwa nchi yake ya asili, Aurès, pamoja na imani zake za kisiasa.[3] Aliandika kuhusu nchi yake ya asili:
Utoto wangu na furaha zake vilizaliwa pale Menaa... Kila kinachonigusa hadi moyoni katika dunia hii kinatoka katika milima iliyochorwa kwa rangi ya waridi na nyeupe kwenye ramani.[6]
Mashairi ya Anna Gréki yalikuwa miongoni mwa bora yaliyoandikwa wakati wa Vita vya Uhuru wa Algeria.[4] Aliwasifu wanawake waliokuwa na ujasiri wa kushiriki katika harakati za uhuru, na alikuwa na matumaini kuhusu mustakabali.[3] Hakutilia mkazo mateso aliyoyapata gerezani, bali alijaribu kuwapa moyo wanawake wengine.
Aliandika:
Zaidi ya kuta zilizofungwa kama ngumi zilizokunjwa
Kupitia nondo zinazozunguka juaMawazo yetu ni ya wima ...[7]
Na pia:
Nakukumbatia kifuani mwangu dada yangu
Mjengaji wa uhuru na upole
Na nakuambia subiri kesho
Kwa kuwa tunajua
Mustakabali uko karibuMustakabali ni wa kesho.[7]
Anna Gréki alichapisha diwani moja ya mashairi wakati wa uhai wake, Algérie capitale Alger, iliyochapishwa mwaka 1963 nchini Tunisia. Dibaji ya kazi hiyo iliandikwa na Mostefa Lacheraf.[3] Kazi nyingine zilizochapishwa baada ya kifo chake ni:
- Éléments pour un art nouveau (pamoja na Mohammed Khadda), Galerie Pilote Edmond Charlot, Algiers, 1966.
- Temps forts, Présence africaine, Paris, 1966.
- Théories, prétextes et réalités katika Présence Africaine, namba 58, 1966.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo] |
Makala hii kuhusu mtu huyo bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Anna Gréki kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |