Alumini

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta


Alumini (aluminium)
Al-TableImage.png
Jina la Elementi Alumini (aluminium)
Alama Al
Namba atomia 13
Mfululizo safu Metali
Uzani atomia 26.9815
Valensi 2, 8, 3
Densiti 2.70 g/cm³
Kiwango cha kuyeyuka 933.47 K (660.32 °C)
Kiwango cha kuchemka 2792 K (2519 °C)
Asilimia za ganda la dunia 7.57 %
Hali maada mango
Vipuri vya injini hutengenezwa mara nyingi kwa Alumini kama ni muhimu kupunguza uzito.

Alumini ni elementi. Namba atomia yake ni 13 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 26.9815. Katika mazingira ya kawaida ni metali nyepesi yenye rangi nyeupe ya kifedha. Alama yake ni Al.

Alumini ni metali inayopatikana kwa wingi katika ganda la dunia.

Kutokana na densiti husianifu ndogo inatumiwa kila mahala ambako wepesi ni muhimu, kwa mfano katika uundaji wa vitu mbalimbali kama utengenezaji wa ndege.

Sifa[hariri | hariri chanzo]

elektroni za aluminiamu
Elektroni za aluminiamu

Alumini ni kipitishaji kizuri sana wa umeme na joto. Ni chepesi na imara. Inaweza kugongwa na kuwa kama karatasi (kufinyangika) au vunjwa kwenye waya. Ni chuma thabiti sana, ingawa ni sugu ya kutu.

Alumini inazuia kutu kwa kutengeneza safu ndogo, nyembamba ya oksidi ya alumini juu ya uso wake. Safu hii inalinda chuma kwa kuzuia oksijeni kufikia. Ukosefu hauwezi kutokea bila oksijeni. Kwa sababu ya safu hii nyembamba, majibu ya aluminiamu hayaonekani.

Kampaundi[hariri | hariri chanzo]

Alumini huunda kampaundi ya kemikali katika hali ya +3 oksidesheni. Hizo kwa ujumla hawatumiki. Kloridi ya Alumini na mifano ya alumini oksidi. Mara chache sana ni misombo katika hali ya +1 au +2 oksidesheni.

Matumizi[hariri | hariri chanzo]

Vitu vingi vinafanywa kwa aluminiamu. Mengi ya hayo hutumiwa katika mistari ya nguvu za upepo. Pia hutumiwa sana katika kingo za dirisha na miili ya ndege. Inapatikana nyumbani kama masufuria, makopo ya vinywaji, bandiko za kupikia na CD.

Alumini safi ni laini sana, hivyo chuma ngumu ni karibu daima aliongeza. Ngumu ya chuma ni kawaida ya shaba. Vyombo vya shaba / aluminiamu ni kufanya meli, kwa sababu alumini huzuia kutu, na shaba huzuia kujishikiza.

Kampaundi ya aluminium hutumiwa katika vitunguu, mimea ya usindikaji wa maji, viongeza ladha vya chakula.

Usumu uliopo[hariri | hariri chanzo]

Aluminiu haitumiwi katika mwili wa binadamu, ingawa ni ya kawaida sana. Watu wanajadiliana kama matumizi yake katika vidonge na matibabu ya maji yana afya.

Ioni za aluminiamu kupunguza kasi ya kupanda kwa mimea kwenye udongo wenye tindikali.

Alumini inaweza kuwa sababu katika ugonjwa wa Alzheimer (ugonjwa wakati ubongo unaacha kufanya kazi na mgonjwa amechanganyikiwa). Lakini jamii ya Alzheimer inasema maoni makubwa ya matibabu na ya kisayansi ni kwamba masomo hayakuonyesha uhusiano wa sababu kati ya alumini na ugonjwa wa Alzheimer.

Chem template.svg Makala hii kuhusu mambo ya kemia bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Alumini kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.