Ahhotep I

Ahhotep I (pia huandikwa Ahhotpe au Aahhotep, maana yake “[Iah] (Mwezi) ameridhika”) alikuwa malkia wa Misri ya Kale aliyeishi takribani c. 1560–1530 KK, wakati wa mwisho wa Nasaba ya Kumi na Saba ya Misri na mwanzo wa Nasaba ya Kumi na Nane ya Misri. Alikuwa na vyeo kama Binti Mfalme, Dada wa Mfalme, Mke Mkuu wa Kifalme, Aliyeunganishwa na Taji Jeupe, na Mama wa Mfalme. Alikuwa binti wa Malkia Tetisheri na Farao Senakhtenre Ahmose, na inaaminika pia alikuwa dada na mke wa kifalme wa Farao Seqenenre Tao.

Ahhotep I aliishi maisha marefu yenye ushawishi mkubwa, na inaaminika alitawala kama mlezi (regent) kwa niaba ya mwanawe Ahmose I hadi alipokuwa mtu mzima wa kutosha kutawala. Jiwe la kumbukumbu (stela) lililopatikana katika Karnak linamsifu kwa uwezo wake wa uongozi, na ibada ya Amenhotep I iliendelea kumkumbuka hata baada ya kifo chake hadi angalau kipindi cha Nasaba ya Ishirini na Moja ya Misri.

Ingawa ugunduzi wa majeneza mawili tofauti katika karne ya 19 ulizua mjadala kuhusu utambulisho wake na mahali pa mazishi yake halisi—mjadala ulioendelea hadi karne ya 21—wanazuoni wengi sasa wanakubaliana kuwa jeneza lililopatikana katika Deir el-Bahari huenda awali lilikuwa la Ahhotep I, ingawa baadaye lilitumika tena kumzika kuhani mkuu.

Familia

Ahhotep I alikuwa binti wa Malkia Tetisheri na Farao Senakhtenre Ahmose.<ref> Alikuwa mke wa kifalme wa mfalme wa Nasaba ya Kumi na Saba ya Misri Seqenenre Tao, ambaye pia inaaminika alikuwa ndugu yake.<ref>

Alikuwa mama wa Farao Ahmose I. Uhusiano wake kamili na Farao Kamose haujulikani wazi, lakini huenda alikuwa shemeji yake au mwanawe. Watoto wengine ni pamoja na Binti wa Kifalme Ahmose-Nebetta, Ahmose-Tumerisy, na baadaye Malkia Ahmose-Nefertari, ambaye aliolewa na ndugu yake Ahmose I. Inawezekana pia kwamba watoto kama Ahmose Sapair, Binpu, na Ahmose-Henutemipet walikuwa wake, ingawa hilo halijathibitishwa kikamilifu.

Maisha

Mwanzoni mwa utawala wa Farao Seqenenre Tao, Hyksos walikuwa wametawala sehemu za kaskazini na kati ya Misri kwa karibu karne moja. Kwa msaada wa familia yake, ikiwemo Ahhotep I, alianzisha kampeni ya kijeshi ya kurejesha mamlaka. Alifariki kutokana na majeraha ya vita, na nafasi yake kuchukuliwa kwa muda mfupi na Farao Kamose, ambaye aliendelea na vita hivyo dhidi ya Hyksos. Kamose naye alifariki vitani baada ya miaka mitatu tu, na kumwacha mwana mdogo wa Ahhotep, Ahmose I, kuwa mrithi wa kiti cha enzi.<ref >

Inaaminika kuwa Ahhotep alichukua jukumu la utawala kama mlezi wa mwanawe hadi alipokomaa.<ref> Jiwe la stela lililopatikana Karnak kutoka kipindi cha utawala wa Ahmose I linaeleza kuwa Ahhotep alitawala Misri na kuunganisha watu wake—sifa ambazo kawaida hutolewa kwa wafalme.<ref> Sifa hizi zinaonyesha kuwa alikuwa mtawala mwenye uwezo mkubwa, hata kama haijathibitishwa wazi kuwa aliongoza jeshi moja kwa moja.

Ushawishi wake uliendelea hata baada ya mwanawe kuanza kutawala rasmi, na inaonekana kulikuwa na mgawanyo wa majukumu: Ahhotep akisimamia masuala ya ndani kama utawala wa jiji la Thebes na mambo ya kifalme, huku Ahmose I akijikita katika mipaka na kuimarisha mamlaka ya kifalme nje ya nchi.

Ingawa tarehe kamili hazijulikani, wanazuoni wengi wanakubaliana kuwa aliishi maisha marefu na alimzidi umri mwanawe Ahmose I. Inawezekana alifariki wakati wa utawala wa Farao Thutmose I.

Ibada ya Amenhotep I iliendelea kumkumbuka Ahhotep hata baada ya kifo chake hadi kipindi cha Nasaba ya Ishirini na Moja ya Misri, na picha zake zimepatikana katika makaburi kadhaa ya Ufalme Mpya wa Misri.

Mjadala kuhusu Ahhotep tofauti

Majeneza mawili

Mwaka 1859, jeneza lililobeba jina la Ahhotep liligunduliwa katika Dra' Abu el-Naga. Mwaka 1881, jeneza jingine liligunduliwa katika Deir el-Bahari. Ugunduzi huu ulisababisha mjadala mkubwa kuhusu iwapo majeneza hayo yalikuwa ya mtu mmoja au watu tofauti wenye jina hilo.

Nadharia za utambulisho

Awali ilidhaniwa majeneza hayo yalikuwa ya malkia mmoja, lakini tofauti za vyeo na ushahidi mwingine zimepelekea wanazuoni wengi kuamini kulikuwa na zaidi ya malkia mmoja aitwaye Ahhotep. Kwa kawaida, jeneza la Deir el-Bahari linahusishwa na Ahhotep I (mama wa Ahmose I), huku lile la Dra' Abu el-Naga likihusishwa na Ahhotep II.

Kaburi la Deir el-Bahari

Jeneza la Ahhotep I lililopatikana katika Deir el-Bahari (TT320) limetengenezwa kwa mbao na kartonaji, na linaonyesha mtindo wa mapambo unaoitwa rishi. Linafanana kwa mtindo na jeneza la binti yake Ahmose-Nefertari. Baadaye jeneza hilo lilitumika tena kumzika kuhani mkuu Pinedjem I.

Hakuna vifaa vya mazishi vya Ahhotep I vilivyopatikana pamoja na jeneza hilo, na bado haijulikani kwa uhakika mahali alipokuwa amezikwa awali.

Marejeo

Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Ahhotep I kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.