Aïcha Chenna
Aïcha Chenna (pia anajulikana kama Aïcha Ech-Chenna; 14 Agosti 1941 – 25 Septemba 2022) alikuwa mwanaharakati wa kijamii, muuguzi, na mwandishi kutoka nchini Moroko[1].
Alikuwa mwanzilishi na rais wa shirika la "Association Solidarité Féminine" (ASF), ambalo liliwasaidia akina mama wasio na waume na watoto waliotelekezwa, kazi iliyomfanya kuwa mmoja wa wanawake wenye ushawishi mkubwa zaidi katika historia ya kisasa ya Moroko[2].
Maisha ya awali
[hariri | hariri chanzo]Aïcha alizaliwa mjini Casablanca wakati wa utawala wa kikoloni wa Ufaransa. Alikulia katika mazingira magumu; baba yake alifariki akiwa mdogo, na mama yake alimhimiza kusoma ili aweze kujitegemea.
Alisoma uuguzi na kuanza kufanya kazi katika Wizara ya Afya, ambapo alishuhudia ubaguzi na mateso wanayopata wanawake wanaopata watoto nje ya ndoa.
Uandishi na vitabu
[hariri | hariri chanzo]Aïcha Chenna alitumia uandishi kuelezea masikitiko yake na kutoa ukweli wa mambo kuhusu hali ya kijamii nchini Moroko. Kitabu chake maarufu zaidi ni:
- Miséria (1996): Ambacho ni mkusanyiko wa hadithi za kweli zenye kuhuzunisha kuhusu wanawake na watumishi wa ndani (mousmiat) waliopitia manyanyaso. Kitabu hiki kiliitikisa jamii ya Moroko na kuanzisha mijadala ya mabadiliko ya sheria.
Utetezi wa haki za wanawake
[hariri | hariri chanzo]Chenna alijielezea mwenyewe kuwa na "moyo wa Kiislamu wenye akili ya kidunia". [3] Wakati alipokuwa mfanyakazi wa Wizara ya Afya, alijulikana kwa kazi yake katika maeneo yaliyo chini ya miiko ya kijamii na kidini, ikiwa ni pamoja na upangaji wa familia, hali ya akina mama wasio na waume, hali ya watoto haramu na watoto waliotelekezwa, na hali ya waathiriwa wa ngono. Alipokea ukosoaji mara kwa mara kutoka kwa wahafidhina wa kijamii, ambao walisema kwamba kazi yake ilihalalisha tabia mbaya. [4]
Mnamo 2009, Chenna alipewa Tuzo ya Opus (yenye thamani ya dola milioni 1 za Marekani )kwa kazi yake na wanawake wasiojiweza. Alikuwa Mwislamu wa kwanza kushinda tuzo hiyo, [5] na akasema kwamba pesa za zawadi zitatumika kuhakikisha shirika lake linanedelea baada ya kifo chake. [6] Pia alipokea Tuzo ya Mwanamke Bora wa Mwaka ya Monte Carlo mnamo 2017 kwa kutambua juhudi za "kukuza haki za kiraia kwa jamii ya kijamii iliyo hatarini".
Tuzo na heshima
[hariri | hariri chanzo]Kazi yake ilitambuliwa kimataifa, na alipokea tuzo nyingi, ikiwemo:
- Tuzo ya Opus (2009) – Tuzo ya kibinadamu yenye thamani ya dola milioni moja.
- Nishani ya Heshima ya Ufaransa (Legion of Honour) mnamo 2013.
- Tuzo ya Kimataifa ya Uhuru wa Kidini (2015).
Kifo
[hariri | hariri chanzo]Aïcha Chenna alifariki dunia 25 Septemba 2022, akiwa na umri wa miaka 81. Kifo chake kiliacha huzuni kubwa nchini Moroko, huku Mfalme Mohammed VI akimuelezea kama mwanamke aliyepigania hadhi ya mwanadamu kwa ujasiri mkubwa.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Aicha Ech-Chenna, grande militante des droits humains, tire sa révérence", L'Economiste (kwa Kifaransa), 2022-09-25, iliwekwa mnamo 2026-01-25
- ↑ Berkley Center for Religion, Peace and World Affairs. "Discussions with Aicha Ech-Channa, Founder and President, Association Solidarité Féminine, Casablanca, Morocco". berkleycenter.georgetown.edu (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-01-25.
- ↑ Flah, Loubna (8 April 2013). "Morocco's Aicha Chenna, a Dauntless Activist in Defense of Women", Morocco World News. Retrieved 25 October 2016.
- ↑ Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis (2012). Dictionary of African Biography, Volume 6. Oxford University Press. ku. 63, 64. ISBN 978-0195382075.
- ↑ "Opus Prize". Opus Prize (kwa American English). Iliwekwa mnamo 2022-11-08.
- ↑ Sabra, Martina (23 November 2009). "Secular in My Head, Muslim in My Heart", Qantara. Retrieved 25 October 2016.
 |
Makala hii kuhusu mwandishi fulani bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Aïcha Chenna kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |