Utafiti wa maadili

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Utafiti wa Maadili unahusu msingi wa kanuni za kimaadili kwa mada mbalimbali yanayohusiana na utafiti wa kisayansi. Hii pamoja na kubuni na utekelezaji wa utafiti unaoshirikisha majaribio ya binadamu, ya , nyanja mbalimbali za kashfa za kielimu , pamoja na makosa kadhaa ya kisayansi (kama udanganyifu, upotoshaji wa data na wizi), utangazaji; udhibiti wa utafiti, nk Utafiti wa maadili huendelezwa kama dhana katika utafiti wa matibabu. Mkataba muhimu hapa ni Azimio la Helsinki mwaka wa 1974 Kanuni ya Nürnberg ni mkataba wa zamani, lakini bado na vidokezo muhimu. Utafiti katika sayansi ya kijamii huwa na masuala tofauti kuliko yenye katika utafiti wa matibabu.


Biashara ya utafiti wa kisayansi hujengwa kwenye msingi wa uaminifu. Wanasayansi huamini kwamba matokeo ya kuripotiwa na wengine ni halali. Jamii huamini kwamba matokeo ya utafiti hutafakari jaribio la uaminifu na wanasayansi kuelezea usahihi wa duniani na bila upendeleo. Lakini uaminifu utadumu ikiwa jamii ya kisayansi itajitolea kuendeleza maadili ya kisayansi na vitendo. [1]


Kuna masuala mengi ya kimaadili yanyofaa kuchukuliwa maanani katika utafiti. Watafiti wa jamii wanahitaji kufahamu kuwa jukumu la kulinda ruhusa na maslahi ya wale wote walioshiriki katika utafiti. Wao hawapaswi kushiriki katika ubadhirifu wowote wa taarifa yoyote, na kunafaa kuwa na maadili fulani kwa upande wa washiriki. Kuna wajibu wa kulinda haki za watu katika masomo yao na vilevile faragha na usikivu. Usiri wa wale waliohusika katika uchunguzi lazima ufanyike, kuweka siri zao nautambulishi wao. Kama ilivyo katika BSA katika sosiolijia, maadili haya yote lazima kuheshimiwa isipokuwa kama kuna sababu nyingine kuu ya kufanya hivyo - kwa mfano,shughuli za kigaidi au haramu.


Utafiti wa maadili katika muktadha wa matibabu unahusu mfumo wa kanuni ,mfumo uliokosolewa kuwa hauna muktadha. [2]

Masuala muhimu[hariri | hariri chanzo]

Matokeo ya utafiti katika machapisho, idadi ya masuala muhimu ni pamoja na [3]

  • Uaminifu. Uaminifu na uadilifu ni wajibu wa kila mwandishi na mtu, mtaalam na mwanachama wa bodi la kuhariri.
  • Mchakato wa Mapitio. Mapitio ya mchakato huchangia kudhibiti ubora na ni hatua muhimu kujua uhalali wa utafiti [4]
  • Viwango vya kimaadili. Majarida ya karibuni ya tahariri yaliashiria uzoefu wa shughuli zisizofaa. [5] [6]
  • Uandishi. Nani anaweza kudai haki ya uandishi? [3] Ni mpangilio upi unafaa waandishi kutajwa?

Marejeo na Vidokezo[hariri | hariri chanzo]

  1. National Academy of Sciences. 2009. Juu Kuwa Statesman: Tatu Edition. Washington, DC: Academies kitaifa Press. Available at: http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=12192.
  2. Shaw SE, Petchey RP, Chapman J, Abbott S (2009). "A double-edged upanga? Afya ya utafiti na utafiti Uingereza utawala katika huduma za msingi. " Social Science & Medicine, 68: 912-918
  3. 3.0 3.1 Hubert Chanson (2008). Digital Publishing, Ethics and Hydraulic Engineering: The Elusive or "Boring" Bore?. In: Stefano Pagliara 2nd International Junior Researcher and Engineer Workshop on Hydraulic Structures (IJREW'08), Pisa, Italy, Keynote, pp. 3-13, 30 Julai-1 Agosti 2008. ISBN 978-88-8492-568-8. 
  4. Hubert Chanson (2007). Research Quality, Publications and Impact in Civil Engineering into the 21st Century. Publish or Perish, Commercial versus Open Access, Internet versus Libraries ?. Canadian Journal of Civil Engineering, NRC, Vol. 34, No. 8, pp. 946-951 (DOI:10.1169/L07-027). 
  5. D. Mavinic (2006). The "Art" of Plagiarism. Canadian Journal of Civil Engineering, NRC, Vol. 33, Iss. 3, pp. iii-vi. 
  6. AIAA (2007). Publication Ethical Standards: Guidelines and Procedures. AIAA Jl, Vol. 45, No. 8, Editorial, No. 8, p. 1794 (DOI: 10.2514/1.32639). 

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]