Rais wa Afrika ya Kusini

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
President of the
Republic of South Africa
Incumbent
Jacob Zuma

since 9 Mei 2009
Residence Mahlamba Ndlopfu (Pretoria)
Genadendal (Cape Town)
Appointer National Assembly of South Africa
Term length 5 years
Inaugural holder Charles Robberts Swart (State President)
Nelson Mandela (President)
Formation 31 Mei 1961(State President)
10 Mei 1994 (President of South Africa)
Deputy Deputy President of South Africa
Website http://www.thepresidency.gov.za/

Rais ya Jamhuri ya Afrika ya Kusini ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali chini ya katiba ya Afrika Kusini. Kuanzia 1961 hadi 1994, mkuu wa nchi alikuwa anaitwa Rais wa Nchi .


Rais anachaguliwa na wajumbe wa Bunge, nyumba ya chini ya Bunge, kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi, ambacho kimekuwa African National Congress kwanza tangu uchaguzi wa kwanza usiyo wa kirangi uliyofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela, ambaye alifuatwa na Thabo Mbeki mwaka wa 1999, kufuatiwa na Kgalema Motlanthe mnamo Septemba 2008 na kisha Jacob Zuma mnamo Mei 2009. Katika § 5, sehemu ya 88, katiba inaruhusu wakati wa Rais ofisini kuwa muhula miwili. Marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge, na uchaguzi huu huwapa marais muda kati ya miaka tano au kumi ofisini.


Chini ya Katiba ya mpito (lililokubaliwa kuanzia mwaka wa 1994 hadi 1996), kulikuwa na Serikali ya Muungano wa Taifa, ambapo mbunge mkubwa kutoka chama cha upinzani alipewa nafasi kama Naibu wa Rais. Pamoja na Mbeki, rais wa mwisho wa nchi, F.W. De Klerk pia alihudumu kama Naibu Rais, katika uwezo wake kama kiongozi wa chama cha Kitaifa ambacho kilikuwa chama cha pili kubwa katika bunge mpya. Lakini De Klerk alijiuzulu baadaye na akaenda upande wa upinzani na chama chake. Serikali ya muungano wa hiari unaendelea kuwepo chini ya katiba mpya (iliyopitishwa mwaka wa 1996), ingawa hakujakuwepo na uteuzi wa wanasiasa wa upinzani katika nafasi ya makamu wa rais.

Mamlaka ya Rais[hariri | hariri chanzo]

  • Mkuu wa Nchi na Serikali ya Jamhuri ya Afrika ya Kusini
  • Kiongozi wa Baraza la Mawaziri
  • Huteua mawaziri na wajumbe wa Baraza la Mawaziri
  • Hutuza na kufikilia Maamri ya Kitaifa ya Nchi
  • Chifu-wa-kuamuru wa kikosi cha ulinzi cha kitaifa cha Afrika Kusini
  • Humteua Chifu Mkuu wa Taifa
  • Lazima apitisha miswada yote, marekebisho yote na sheria zote
  • Anaweza kutangaza vita au amani


Rais anajulikana kama: "Mheshimiwa", "Bwana / Bibi Rais" au "The Mheshimiwa (jina)".


Kiti rasmi cha Rais ni Majengo ya Umoja (Union Buildings) mjini Pretoria na Tuynhuys mjini Cape Town. Makazi yake ni Mahlamba Ndlopfu mjini Pretoria na Genadendal mjini Cape Town.

Orodha ya Marais wa Afrika ya Kusini (1961-hadi leo)[hariri | hariri chanzo]

      National Party       African National Congress

# Jina Picha Maisha span Alichukua ofisi Kushoto ofisi Chama cha Kisia
Marais jimbo kama mkuu wa serikali (sherehe, 1961-1984)
1 Charles Robberts Swart CR Swart.jpg 1894 - 1982 31 Mei 1961 31 Mei 1967 Chama cha Kitaifa
-- Theophilus Ebenhaezer Dönges 1898 - 1968 Kuchaguliwa lakini haukuchukuwa ofisi kwa sababu ya ugonjwa -- Chama cha Kitaifa
-- Jozua François Naudé
(Kaimu)
1889 - 1969 1 Juni 1967 10 Aprili 1968 Chama cha Kitaifa
2 Jacobus Johannes Fouché 1898 - 1980 10 Aprili 1968 9 Aprili 1975 Chama cha Kitaifa
-- Johannes de Klerk
(Kaimu)
1903 - 1979 9 Aprili 1975 19 Aprili 1975 Chama cha Kitaifa
3 Nicolaas Diederichs 1903 - 1978 19 Aprili 1975 21 Agosti 1978
(alikufa katika ofisi)
Chama cha Kitaifa
-- Marais Viljoen
(Kaimu)
1915 - 2007 21 Agosti 1978 10 Oktoba 1978 Chama cha Kitaifa
4 Balthazar Johannes Vorster 1915 - 1983 10 Oktoba 1978 4 Juni 1979
(alijiuzulu)
Chama cha Kitaifa
5 Marais Viljoen 1915 - 2007 19 Juni 1979
Kaimu tangu 4 Juni 1979
3 Septemba 1984 Chama cha Kitaifa
State Marais kama Mkuu wa Nchi na Serikali (Executive, 1984-1994)
1 Pieter Willem Botha 1916 - 2006 14 Septemba 1984
Uigizaji tangu 3 Septemba 1984
15 Agosti 1989
(alijiuzulu)
Chama cha Kitaifa
-- Chris Heunis
(Kaimu)
1927 - 2006 19 Januari 1989 15 Machi 1989 Chama cha Kitaifa
2 Frederik Willem de Klerk Frederik Willem de Klerk.jpg 1936 --         20 Septemba 1989
Kaimu tangu 15 Agosti 1989
10 Mei 1994 Chama cha Kitaifa
Marais wa baada ubaguzi wa rangi Afrika ya Kusini (pia kwa mamlaka mtendaji, tangu 1994)
1 Rolihlahla Nelson Mandela Nelson Mandela.jpg 1918 --         10 Mei 1994 16 Juni 1999 African National Congress
2 Thabo Mvuyelwa Mbeki SthAfrica.ThaboMbeki.01.jpg 1942 --         16 Juni 1999 24 Septemba 2008
(alijiuzulu)
African National Congress
3 Petrus Kgalema Motlanthe GeorgeBushKgalemaMotlanthe crop.jpg 1949 --         25 Septemba 2008 9 Mei 2009 [1] African National Congress
4 Jacob Gedleyihlekisa Zuma 1942 --         9 Mei 2009 [1] Mtawala Afrika National Congress

Wake wa Rais[hariri | hariri chanzo]

  • 1994 - 1996 Winnie Madikizela-Mandela
  • 1996 - 1998 Kwanza Binti Zindzi Mandela-Hlongwane
  • 1998 - 1999 Graca Machel
  • 1999 - 2008 Zanele Mbeki
  • 2008 - 2009 Mapula Motlanthe [2]
  • 2009 - Sizakele Zuma (MaKhumalo)

Muda[hariri | hariri chanzo]

Angalia pia[hariri | hariri chanzo]

  • Orodha ya Marais wa Kitaifa wa Afrika ya Kusini
  • Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Afrika ya Kusini
  • Gavana-Mkuu wa Umoja wa Afrika ya Kusini
  • Marais wa Jamhuri ya Afrika Kusini (1857-1902)
  • Siku ya Uhuru

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]


  • Orodha ya Marais
  • Marais wa Afrika ya Kusini
  • Siasa wa Afrika ya Kusini
  • Afrika ya Kusini kuhusiana orodha