Ndembezi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Ndembezi ni jina la kijiji na kata iliyopo Wilaya ya Igunga, katika Mkoa wa Tabora". Kata hii ina takribani wakazi wapatao 12,000 waishio humo. Ndembezi ni kijiji chenye historia ndefu sana ikirudi nyuma katika kipindi cha kabla ya kuingia wageni. Kijiji cha Ndembezi kilikuwa makao ya Msaidizi wa Mtawala wa nchi ya NYAWA ambapo makao makuu yake yalikuwa katika kijiji cha Ulaya.

Historia[hariri | hariri chanzo]

Ndembezi ilitawaliwa na Watwale kama Chifu Ndambile, Ntinginya na Kabeho. Chifu wa mwisho kutawala Ndembezi alikuwa Chifu Kabeho. Ndembezi pia ni maarufu kwa kukaliwa na idadi kubwa ya Waarabu wafanyabiasha kabla na baada ya Ukoloni. Waarabu maarufu waliowahi kuishi Ndembezi ni pamoja na Nassor Majid Seif babu yake na Abdallah Majid Nassor alifika Tabora mwaka 1897 akitokea Zanzibar ambapo alihamia Nzega, akaenda kuishi Izimba Bhusu (USSONGO) hatimaye akahamia Ndembezi, kabla ya kifo chake alihamia tena Izimba Bhusu alikofia na kuzikwa huko.

Wafanyabiasha wengine wa kiarabu waliokaa Ndembezi ni Ally bin Salum na Mohamed Saidi Kinanda. Ndembezi pia ni maarufu kwa uzalishaji wa zao la mpunga. Wakazi wake ni mahodari kwa kilimo,ufugaji,uvuvi na uapuaji asali. Ndembezi pia ina wasanii wengi wa ngoma za jadi, miongoni mwao wapo Gwesa, Ng'wanidako na Tuma.
Kata ya Ndembezi inaongozwa na diwani wao kijana mwenye ukomavu wa kisiasa toka chama cha Mapinduzi Bw. Mhe. Abubakar Shaabani Abdallah ambaye pia ni mwenyekiti wa Halmashauri ya wilaya ya Igunga, diwani Abubakar Shaabani amechangia mambo mengi katani hapo ikiwa ni pamoja na kumalizia ujenzi wa zahanati ya Ndembezi, ujenzi wa shule ya sekondari ya kata ya Ndembezi na uchangiaji wa huduma za kijamii hasa wakati wa majanga mbalimbali kama ugawaji wa chakula wakati wa njaa.

Wakazi wengi wa kata hii ni Wanyamwezi, na Wasukuma, pia kuna makabila ya Wanyiramba, Wanyaturu na Waarabu wachache. Wenyeji wa kata hii ni Waumini wa Dini ya Kikristo, Kiislaamu na dini za kienyeji. Kuna misikiti mitatu, makanisa tisa ya madhehebu tofauti ya kikristo na maeneo matatu ya matambiko ya dini za kienyeji yajulikanayo kama Mazimbo.
Wenyeji wa Ndembezi ni wakarimu sana ambapo katika kipindi cha mavuno hupenda kubadilishana zawadi za mavuno hasa maboga, karanga, kunde na mboga za majani aina ya mlenda, mswalu, na mgagani. Chakula kikuu cha wakazi wa kata hii ni Ugali ukiambatana na mboga tofauti tofauti kama vile dagaa, nyama, kisamvu, mlenda, na mboga nyinginezo zinazopendelewa mkoani Tabora.
Mara baada ya msimu wa mavuno kwisha, wakazi wa kata hii huingia katika msimu wa burudani kuanzia mwezi juni hadi septemba ambapo burudani kuu huwa ngoma za jadi maarufu kwa jina la Pubha(BENI) na HIYALI. Ngoma hizi hushirikisha pande mbili pinzani ambapo kila upande huimba na kucheza huku Manju wao akifanya michezo mbalimbali juu ya uchanja ili kuvutia watazamaji upande wake. Pande hizi pinzani huitwa Wazubha na Wagika wakati mwengine pia hushirikisha ngoma ya tatu ijulikanayo kama Wayeye. Upande utakaovutia watu wengi ndio huwa washindi.

Mshindi hupata zawadi mbalimbali hasa ng'ombe na mazao. Ndembezi pia kuna timu za mpira wa miguu kama vile Ndembezi rangers, Ndembezi Stars na timu za shule za msingi na sekondari. Miongoni mwa wachezaji waliopata kuwika katani hapo ni pamoja na Rajabu Bakari, Juma Bakari, Ramadhani Ndolaga, Abdallah Abu na Fundi Hamisi.
Wazee maarufu katika kata hii ni pamoja na Maalim Shaabani Abdallah, Mzee Athumani Sollo Nguku, Mzee Majid Nassor, Mzee Hussein Simbachai, Mzee Salum Sauji Kigabho, Mzee Mwananhanzagila na wengineo wengi ambao wameshafariki dunia.

Ndembezi pia ina majengo ya kihistoria yaliyojengwa na Waarabu katika karne ya 18. Kijiji na kata hii itaendelea kukumbukwa kwa kutoa waziri wa Elimu na Mbuge wa Igunga marehemu Charles Shija Kabeho. Marehemu Kabeho alikuwa mtoto wa Chifu Kabeho aliyekuwa mtawala wa mwisho wa Ndembezi kabla ya Uchifu kufutwa katika kipindi cha utawala wa marehemu Mwl. Julius Kambarage Nyerere.

Flag of Tanzania.svg Kata za Wilaya ya Igunga - Mkoa wa Tabora - Tanzania Flag of Tanzania.svg

Bukoko | Chabutwa | Choma | Igoweko | Igunga | Igurubi | Isakamaliwa | Itumba (Igunga) | Itunduru | Kining'inila | Kinungu | Mbutu | Mwamashiga | Mwamashimba | Mwashiku | Mwisi | Nanga | Ndembezi | Ngulu | Nguvumoja | Nkinga | Ntobo (Igunga) | Nyandekwa (Igunga) | Simbo | Sungwizi | Ziba