David Livingstone

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
David Livingstone
Henry Morton Stanley akikutana na David Livingstone huko Ujiji
Sanamu ya Livingstone huko Victoria Falls (Zimbabwe)

David Livingstone (*19 Machi 1813 – +4 Mei 1873) alikuwa misionari na mpelelezi kutoka Uskoti katika Afrika ya kusini na kati. Alijulikana kwa jitihada zake za kupambana na biashara ya watumwa na safari za kati ya Afrika ya Kusini na Tanganyika hadi Kongo.

Utoto na masomo ya tiba na theolojia[hariri | hariri chanzo]

Livingstone alizaliwa katika Uskoti katika familia ya Wakristo Wapresbiteri. Tangu umri wa miaka 10 alifanya kazi katika kiwanda cha nguo pamoja na kuwa mwanafunzi wa shule. Baadaye alisoma tiba na theolojia kwenye chuo kikuu cha Glasgow.

Misionari katika Afrika ya Kusini[hariri | hariri chanzo]

1840 alijiunga na Shirika ya Misioni ya London (LMS) akatumwa Afrika Kusini. 1841 alifika katika kituo cha Kuruman. Kutoka hapa alipewa kazi ya kuanzisha kazi mpya kaskazini ya hapo akaunda vituo vya Mabotsa na Tshonuane. 1844 akamwoa Mary Moffat binti wa misionari mwenzake Robert Moffat. Aliendelea kupeleleza maeneo ya ndani ya bara yasiyojulikana bado na Wazungu akijaribu kujenga uhusiano mwema na viongozi wazalendo na kuandaa kazi ya musioni kati yao.

1849 alivuka jangwa la Kalahari hadi kufikia ziwa Ngami. Pamoja na mke na watoto wake alitembelea chifu Sebituane wa Watswana akaendelea 1851 hadi mto Zambezi. Alikutana na makaburu walioelekea kaskazini wakitaka kuepukana na utawala wa Uingereza katika kusini. Makaburu hawa waliona misioni kati ya Waafrika kuwa hatari wakamtisha Livingstone mwishowe walichoma kituo na nyumba yake.

Safari za kuvuka Afrika[hariri | hariri chanzo]

Livingstone alitafuta njia ya usafiri kati ya eneo la Watswana na pwani la magharibi ya Afrika hivyo akaanza safari kubwa iliyompeleka hadi Luanda (Angola). Aliporudi alikuwa Mzungu wa kwanza wa kuona maporomoko ya Victoria Falls mwaka 1855. Mwaka uliofuata alifika Msumbiji alipokuta meli iliyompeleka Uingereza.

Livingstone alipokelewa kama mshujaa kwa sababu taarifa zake zilisababisha kuchorwa upya kwa ramani za Afrika. Alipata sifa nyingi kama mtaalamu wa jiografia na mpelelezi. Kitabu chake "Missionary travels and researches in South Africa" ilisifiwa kote. Serikali ya Uingereza alimpa cheo cha konsuli katika Msumbiji akarudi Afrika. Sasa alijaribu kufuata mwendo wa mto Zambezi kutoka mdomo wake akafika kwenye mto Shire na Ziwa Nyasa (Malawi). Safari zilizofuata 1866 zikampeleka hadi ziwa Tanganyika. 1870 alielekea magharibi kutoka Ujiji akafikia mto Lualaba katika Kongo. Aliporudi Ujiji alikutana na Mwamerika Henry Morton Stanley aliyeongoza msafara wa kumwokoa Livingston lakini hali halisi Stanley alihitaji msaada na Livongstone aliweza kumsaidia kupitia marafiki zake wazalendo.

Safari yake ya mwisho ililenga kugundua chanzo cha mto Nile. Hapo Livingstone aliaga dunia mnamo tar. 30 Aprili 1873 katika kijiji cha Chitambo (Zambia). Watumishi wake chini ya uongozi wa Myao Susi walizika moyo wake palepale wakakausha maiti yake wakaibeba hadi Bagamoyo iliposafirishwa kwa meli Uingereza na kuzikwa London katika kanisa la Westminster Abbey tar. 18 Aprili 1874.

Ukristo, biashara na maendeleo[hariri | hariri chanzo]

Livingstone aliona mengi lakini hasa alishtuka juu ya kiwango kikubwa ya biashara ya watumwa alichoona katika nchi nyingi za Afrika ya kati. Alikuta vijiji vilivyochomwa, maiti za watu waliochinjwa, misafara ya watumwa na masoko ambako watu waliuzwa. Aliona pia ya kwmaba mahali pengi watawala walitegemea mapato kutokana biashara hii.

Hapo alipata wazo aliyotangaza katika vitabu vyake ya kuwa Afrika yahitaji mabadiliko yanayoweza kufikiwa kwa kusambaza Ukristo, biashara na maendeleo ("Christianity, commerce, civilization"). Aliamini ya kwamba Ukristo itavusha mipaka ya makabila na kujenga uhusiano mpya kati ya Waafrika, biashara italeta aina mpya ya utajiri wa kundoa utegemezi wa mapatao ya utumwa na maendeleo kwa ujumla yangeboresha maisha ya watu.

Livinstone alipingwa mara nyingi kwa ujumbe huu kwa sababu hali halisi jitihada zake zilisaidia kukandamia utumwa lakini ziliweka pia msingi kwa ajiliy a ukoloni uliofuata baadaye.

Kumbukumbu ya Livinstone katika Afrika[hariri | hariri chanzo]

Hadi leo kumbukumbu ya Dr. David Livingstone inaheshimiwa mahali pengi pa Afrika. Mahali pafuatapo paitwa kwa jina lake:

  • Milima ya Livingstone katika Tanzania upande wa mashariki ya Ziwa Nyasa
  • Mji wa Livingstonia katika Malawi
  • Mji wa Livingstone katika Zambia
  • Kisiwa cha Livingstone katikati ya maporomoko ya Victoria Falls
  • Maporomoko ya Livingstone Falls ya mto Kongo
  • Mji wa Blantyre (Malawi) umepewa jina lake kutokana na mji Blantyre katika Uskoti alikozaliwa Livingstone