Basil wa Caesarea

Picha katika ukuta wa kanisa kuu la Ohrid inayomuonyesha Basili Mkuu akigeuza vipaji vya ekaristi.

Picha takatifu ya Kirusi ya Mt. Basili.

Basili wa Kaisarea (takriban 329 – 1 Januari, 379) alikuwa askofu katika mji wa Kaisarea (mkoa wa Kapadokia, leo nchini Uturuki).

Ni mmojawapo kati ya Mababu wa Kanisa muhimu zaidi. Ndiyo sababu anaitwa Basili Mkuu (kwa Kigiriki Βασίλειος ο Μέγας).

Alitangazwa kuwa mtakatifu punde baada ya kifo chake.

Sikukuu yake ni tarehe 2 Januari.

Maisha

Asili na ujana

Basili alizaliwa katika familia tajiri ya mhubiri maarufu Basili Mzee na Emelia wa Kaisarea huko Caesarea Mazaca (sasa Kayseri, Uturuki). Wote wawili walijulikana kwa imani yao (Oratio 43.4, PG 36. 500B).

Familia yake ilikuwa na watoto 10, waliosaidiwa malezi na bibi wa Basili, Makrina Mzee. Babu yake alikuwa mfiadini. Wote wawili wanaheshimiwa kama watakatifu, kama vile 4 kati ya hao 10: dada yake Makrina Kijana aliyekuwa mmonaki, kaka yake Petro wa Sebaste aliyekuwa askofu na mwanateolojia huko Armenia, ndugu yake Naukratios aliyekuwa mkaapweke, na hasa mdogo wake Gregori wa Nisa ambaye aliyefanywa na Basili kuwa askofu wa Nisa akaandika vitabu bora kuhusu teolojia na maisha ya kiroho.

Bado mtoto alihamia Pontus hadi alipofiwa baba yake akarudi Kaisarea ili kupata wlimu. Huko alikutana na Gregori wa Nazianzo, akawa rafiki yake maisha yake yote.

Wote wawili walikwenda kusoma Konstantinopoli, halafu kwa miaka sita Athens, walipokutana na atakayekuwa kaisari Juliano Mwasi. Ndiko alikoanza kufikiria maisha ya Kikristo hasa.

Alipohama Athens mwaka 355 hivi, Basili alifanya kwa muda mfupi kazi ya wakili na mwalimu wa kuhubiri huko Kaisarea, lakini mwaka uliofuata alibadili maisha kisha kukutana na askofu Eustathius wa Sebaste.

Umonaki

Kisha kupata ubatizo, Basili alisafiri (357) kwenda Palestina, Misri, Syria na Mesopotamia ili kufahamu zaidi maisha ya kiroho na umonaki. Ingawa aliguswa na utakatifu wa wamonaki, kipeo cha ukaapweke hakikumvutia zaidi. Badala yake alielekea maisha ya kijumuia.

Kisha kugawa mali zake kwa mafukara alikwenda kwa muda mfupi kuishi upwekeni karibu Neokaisaria mtoni Iris, lakini mwaka 358 alianza kupokea wafuasi, mmojawao kaka yake Petro. Pamoja naye alianzisha monasteri huko Arnesi kwenye Pontus.

Huko walijiunga hata mama yake, dada yake Macrina na wanawake wengine, wakijitoa kusali na kutekeleza matendo ya huruma.

Ni huko kwamba Basili aliandika vitabu vyake kuhusu umonaki vilivyoathiri Kanisa lote hadi leo, hata akaitwa "baba wa umonaki wa mashariki".

Mwaka 358 alimualika Gregori wa Nazianzo, halafu kwa pamoja walitunga Philocalia, mkusanyo wa maandishi bora ya Origen. Baadaye Gregori akarudi kwao.

Basili alishiriki mtaguso wa Konstantinopoli wa mwaka 360 alipokubali neno "homoiousios" kama sahihi kuelezea Yesu ni kama Mungu Baba, si "sawa" wala si "tofauti" naye. Baada ya kulaumiwa na askofu wake, Dianius wa Kaisarea, aliacha mtazamo huo akashika moja kwa moja Kanuni ya imani ya Nisea.

Daraja takatifu

Picha takatifu ya Maaskofu watakatifu watatu: Basili Mkuu (kushoto), Yohane Krisostomo (katikati) na Gregori wa Nazianzo (kulia) kutoka Lipie, Historic Museum huko Sanok, Poland.

Mwaka 362 Basili alipewa daraja takatifu ya shemasi kwa kuwekewa mikono na askofu Meletius wa Antiokia.

Aliitwa na Eusebius arudi kwao, akapewa upadirisho mwaka 365.

Miaka iliyofuata Basili na Gregori walishindana na uzushi wa Arios ulioenea Kapadokia. Katika midahalo wakawa washindi. Hivyo Basili alikabidhiwa usimamizi wa mali ya dayosisi ya Kaisarea. Eusebius akamuonea kijicho akamruhusu arudi upwekeni. Lakini Gregori alimshauri arudi ashike tena nafasi yake kama kiongozi halisi wa jimbo hilo.

Mwaka 370 Eusebius alifariki, na Basili alichaguliwa mwandamizi wake akapewa uaskofu tarehe 14 Juni 370. Kama askofu wa Kaisarea akawa pia askofu mkuu mwenye majimbo 5 chini yake.

Hapo alijitosa kwa ajili ya maskini, wezi na makahaba, akilaumu hadharani walioshindwa kuhukumu kwa haki. Alianzisha mtaa wenye majengo kwa ajili ya mafukara, wageni na wagonjwa, uliokuja kuitwa Basiliade.

Alipodaiwa na mjumbe wa kaisari Valens alegeze msimamo wake dhidi ya Arios, Basili alimjibu, "Labda wewe hujawahi kuhusiana na askofu yeyote." Baada ya jibu hilo kaisari alikwenda kushiriki misa yake akampe eneo kwa ajili ya Basiliade. Tukio hilo lilisaidia kuonyesha mipaka kati ya mamlaka ya serikali na ile ya Kanisa.

Dhidi ya Arios, Basili aliwasiliana pia na Papa Damasus ili Kanisa la Roma litumie mamlaka yake kulaani uzushi mashariki kama magharibi.

Basili akuishi kirefu kutosha aone ushindi wa imani sahihi aliyotetea.

Maandishi

• On the Holy Spirit
• Refutation of the Apology of the Impious Eunomius
• Refutation (vitabu 3 vya kwanza tu)
• Hexaëmeron
• Ufafanuzi wa Zaburi
• Moralia
• Asketika
• Barua 300

Tafsiri ya Kiswahili

• MT. BASILI WA KAISARIA, Kanuni za kimaadili – tafsiri ya Familia za Maamkio – Mapanda - ed. Ndanda Mission Press – Ndanda 2005 – ISBN 9976-63-674-X

Vyanzo

• Bebis, George (Fall-Winter 1997). "Introduction to the Liturgical Theology of St Basil the Great". Greek Orthodox Theological Review 42 (3-4): 273–285. ISSN 0017-3894. 

• The New Encyclopaedia Britannica, 15th edition, v. 1. London: Encyclopaedia Britannica. 

• Hildebrand, Stephen M. (2007). The Trinitarian Theology of Basil of Caesarea. Washington, D.C.: Catholic University of America Press. ISBN 978-0-8132-1473-3. 

• Keary, Charles Francis (1882). Outline of Primative Belief Among the Indo-European Races. New York: C. Scribner's Sons. 

• Meredith, Anthony (1995). The Cappadocians. Crestwood, NY: St. Vladimir's Seminar Press. ISBN 0-8818141-112-4. 

• Migne, Jacques Paul (ed.) (1857–1866). Cursus Completus Patrologiae Graecae. Paris: Imprimerie Catholique. 

• Murphy, Margaret Gertrude (1930). St. Basil and Monasticism: Catholic University of America Series on Patristic Studies, Vol. XXV. New York: AMS Press. ISBN 0-404-04543-x. 

• Rousseau, Phillip (1994). Basil of Caesarea. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-08238-9. 

• Quasten, Johannes (1986). Patrology, v.3. Christian Classics. ISBN 0-87061-086-4. 

• Ruether, Rosemary Radford (1969). Gregory of Nazianzus. Oxford: Oxford University Press. 

• Silvas, Anna M. (September 2002). "Edessa to Cassino: The Passage of Basil's Asketikon to the West". Vigliae Christianae (Brill Academic) 56 (3): 247–259. doi:10.1163/157007202760235382. ISSN 042-6032. 

• Corona, Gabriella, ed. (2006). Aelfric's Life of Saint Basil the Great: Background and Content. [1] Anglo-Saxon Texts 5. Cambridge: D.S. Brewer. ISBN 9781-84384-095-4. 

Viungo vya nje

• Maandishi yake yote katika Patrologia Graeca pamoja na faharasa na tafsiri mbalimbali (EN, FR, IT, RU)
• The Life of St. Basil the Great, Bishop of Caesarea & Doctor of the Catholic Church
• Christian Classics Ethereal Library, Early Church Fathers, Series II, Vol. VIII contains the treatise On the Holy Spirit, the Hexaemeron, some of the homilies and the letters
• St. Basil the Great in English and Greek, Select Resources
• Basil the Great article from Orthodox Wikipedia has a slightly longer article on St. Basil
• The Heritage of the Holy Fathers has a more complete collection of his homilies (and some other works, but only a few of his letters)—in Russian
• Excerpts from Basil the Great
• Catholic Online: St. Basil the Great
• American Catholic: St. Basil the Great
• Basil of Caesarea and His Influence on Monastic Mission benedictines.org.uk
• Preface to the Asketikon English translation by Oxford University Press
• St. Basil the Great the Archbishop of Caesarea, in Cappadocia Orthodox icon and synaxarion

Makala hii kuhusu Mkristo huyu bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Basil wa Caesarea kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.