Jamhuri ya Afrika ya Kati

ሃግሬ ኤርትራ
Jamhuri ya Afrika ya Kati
République Centrafricaine
Ködörösêse tî Bêafrîka

(Kinaganaga) (Kinaganaga)
Hadabu ya Taifa Unité, Dignité, Travail (Kifaransa: Umoja, Heshima, Kazi
Lugha ya Taifa	Kisango, Kifaransa
Mji Mkuu	Bangui
Mji Mkubwa	Bangui
Raise Waziri mkuu	François Bozizé Elie Doté
Eneo  - Jumla  -Maji  -Eneo ya kadiriwa	622,984 km² 0% Kadiriwa 42 duni
Umma  - Kadiriwa  - Sensa,  - Umma kugawa na Eneo (kilomita)	3,683,538 Kadiriwa 124 duni sensa (2003) ; 5.8/km² (15 duni)
Chumo cha uchumi  - Jumla  - kwa kipimo cha umma	$ 4.53 Billioni (156 ) kadir $ 1,107 172 duni
Uhuru  - Kadirifu  - Barabara	Kutoka Ufaransa >Augosti 13, 1960
Fedha	CFA frank (XFA)
Saa za Eneo	UTC +1
Wimbo wa Taifa	Wimbo wa La Renaissance" (Sango Aina "E Zingo")
Intaneti TLD	.cf
kodi za simu	236

République Centrafricaine

Jamhuri ya Afrika ya Kati (Kifaransa: République Centrafricaine /ʀepyblik sɑ̃tʀafʀikɛn/ ama Centrafrique /sɑ̃tʀafʀik/) ni nchi Bara bila pwani Afrika ya Kati. Imepakana na Chadi kaskazini, Sudan mashariki, Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa kusini na Kamerun upande wa Magharibi. Nchi hii, hasa ina shikilia eneo tapakaa Sudani-Guinea savanna, na pia jangwa la Sahara eneo ya kaskazini na eneo ya msitu wa ikwete kusini. Theluthi mbili za eneo ya nchi hii zimetapakaa kwa Mabia ya mto Ubangi unao tiririka kusini kwa Mto Kongo, na theluthi ya eneo katapakaa kwa mabia ya mto Shari, unao tiririka kusini kwa Ziwa Chadi. Kwa sababu ya Utapakazi wa eneo kwa mabia ya mto Ubangi na mto Shari, Wafaransa wakati wa ukoloni waliita nchi hii Ubangi-Shari, ama Oubangui-Chari kwa kifaransa. Ilipokua koloni ya Ufaransa, Ubangi-Shari ziliwekewa mamlaka ya madaraka kama eneo ya Jamii ya Wafaransa mwaka wa 1958 lakini baadaye kupata Uhuru Agosti 1960. Kwa miaka mlongo tatu kutioka Uhuru, ‘Jamhuri ya Afrika ya Kati’ ilitawalwa na serikali za nguvu zilizo nyakua mamlaka bila demokrasia, lakini mwaka wa 1993, Kura za Demokrasia za kwanza zilifanywa na kumchagua Ange-Félix Patassé kuwa Rais. Lakini Rais Patassé alipenduliwa na Jenerali François Bozizé mwaka wa 2003. Jenerali Bozizé alishinda kura za kidemokrasia manamo Mai 2005 na kuiongoza nchi mbaka wa sasa.

Eneo

Tako la kifungu: Mikoa ya Jamhuri ya afrika ya kati

Jamhuri ya afrika ya kati imegawa kwa eneo 14, zinazoitwa (préfectures), na pia eneo mbili za uchumi (préfectures economique) na eneo moja yenye madaraka ya ujamaa commune. Na mikoa hii nayo imegawa zaidi kwa wilaya 71 zinazoitwa (sous-préfectures). mikoa ni: Bamingui-Bangoran, Basse-Kotto, Haute-Kotto, Haut-Mbomou, Kémo, Lobaye, Mambéré-Kadéï, Mbomou, Nana-Mambéré, Ombella-M'Poko, Ouaka, Ouham, Ouham-Pendé, na Vakaga; eneo za uchumi ni Nana-Grébizi na Sangha-Mbaéré; na eneo ya Ujamaa ni Bangui.

Jiografia

Ramani ya Jamhuru ya Afrika ya Kati

Utamaduni

tazama pia:

• Orodha ya lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Sikukuu za Jamhuri ya Afrika ya Kati

Shauri kiwazowazo

• Mawasiliano ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Mambo ya Kigeni ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Jeshi ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Usafirishaji, Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Orotha ya watu kwa stampu za Jamhuri ya Afrika ya Kati
• Fédération des Eclaireurs Scouts Centrafricains

Viungo vi nnje

Habari

• allAfrica - Jamhuri ya Afrika ya Kati kiungo cha taarifa ya habari

Uchambuzi

• BBC News - Country Profile: Central African Republic
• CIA World Factbook - Central African Republic

maelekezo

• Open Directory Project - Central African Republic directory category
• chuokikuu cha Stanford – Afrika kusini mwa sahara: Central African Republic directory category
• The Index on Africa - Jamhuri ya Afrika ya Kati directory category
• chuo kikuu cha Pennsylvania – Masomo ya afrikar: Jamhuri ya Afrika ya Kati maelekezo
• Yahoo! - Jamhuri ya Afrika ya Kati maelekezo

kabila na ukoo

• African Pygmies Utamaduni na muziki wa watu wa Jamhuri ya Afrika, picha na ulezaji wa ukoo.

Utalii

• Kigezo:Wikisafiri

Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni mbegu. Je unajua kitu kuhusu Jamhuri ya Afrika ya Kati kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.